Met een energiemeter ontdek je hoeveel elektriciteit je huishoudelijke apparaten werkelijk gebruiken. Je ziet niet alleen welke toestellen veel stroom verbruiken, maar ook hoeveel energie ze gebruiken als je ze nauwelijks nodig hebt. Dat maakt een energiemeter een handig hulpmiddel om je energierekening omlaag te brengen.

Er zijn eenvoudige verbruiksmeters die het stroomverbruik op een display tonen, maar ook uitgebreide energiekostenmeters die uitrekenen wat een apparaat kost. Daarnaast zijn er slimme energiemeters voor het stopcontact waarmee je het verbruik via wifi op je smartphone kunt volgen. Welke stroomverbruiksmeter het beste bij je past, hangt vooral af van wat je wilt meten en hoeveel informatie je nodig hebt.

In deze koopgids lees je waar je op moet letten bij het kopen van een energiemeter, welke merken het overwegen waard zijn en hoe je de meter gebruikt om energie te besparen. Ook ontdek je hoe je sluipverbruik opspoort, welke apparaten echte stroomvreters zijn en wanneer een goedkope wattmeter voldoende is.

Inhoudsopgave

• Wat is een energiemeter?
• De beste energieverbruikmeters
• Waar moet je op letten bij het kopen van een energiemeter?
• De populairste merken voor energiemeters
• Hoe gebruik je een energiemeter?
• Energiekostenmeter of slimme meter van het energiebedrijf?
• Tips om met één energiemeter meerdere apparaten te meten
• Heeft het zin om een energiemeter permanent aangesloten te laten?
• Waarvoor kun je een energiekostenmeter gebruiken?
• Kan een energiemeter het verbruik in euro’s aangeven?
• Welke apparaten in huis zijn de grootste stroomverbruikers?
• Stand-byverbruik en sluipverbruik opsporen
• Slimme energiemeters met wifi en een app
• Goedkope verbruiksmeters versus professionele kWh-meters
• Wat zijn de beperkingen van een energiemeter?
• Zo bespaar je meer met de informatie uit je energiemeter
• Veelgestelde vragen over energiemeters
• Ervaringen

Wat is een energiemeter?

Een energiemeter is een meetinstrument waarmee je kunt zien hoeveel elektriciteit een apparaat verbruikt. De eenvoudigste modellen steek je rechtstreeks in een stopcontact. Vervolgens sluit je het apparaat dat je wilt controleren aan op de energiemeter. De meter zit dus tussen het stopcontact en de stekker van het toestel.

Op het display zie je bijvoorbeeld het actuele vermogen in watt (W) en het energieverbruik in kilowattuur (kWh). Afhankelijk van het model kun je ook de totale gebruiksduur, de spanning, de stroomsterkte en de geschatte energiekosten aflezen.

Een energiemeter wordt ook wel verbruiksmeter, stroomverbruiksmeter, wattmeter of energiekostenmeter genoemd. Deze benamingen worden vaak door elkaar gebruikt, hoewel niet iedere meter dezelfde functies heeft. Een eenvoudige wattmeter laat vooral zien hoeveel vermogen een apparaat op dat moment vraagt. Een uitgebreidere energiemeter houdt ook bij hoeveel elektriciteit er gedurende een bepaalde periode is verbruikt.

Het verschil tussen watt en kilowattuur

Om de gegevens van een energiemeter goed te begrijpen, is het belangrijk om het verschil tussen watt en kilowattuur te kennen.

Watt geeft aan hoeveel vermogen een apparaat op een bepaald moment gebruikt. Kilowattuur, afgekort kWh, geeft aan hoeveel energie het apparaat gedurende een bepaalde tijd heeft verbruikt.

Een apparaat dat continu 100 watt gebruikt, verbruikt in tien uur 1 kWh. Een toestel van 1.000 watt bereikt datzelfde verbruik al na één uur op vol vermogen.

Dat betekent niet automatisch dat het apparaat met het hoogste wattage ook de hoogste energierekening veroorzaakt. Een waterkoker gebruikt bijvoorbeeld veel vermogen, maar staat doorgaans maar kort aan. Een koelkast heeft een veel lager gemiddeld vermogen, maar werkt dag en nacht. Over een langere periode kan die koelkast daardoor meer elektriciteit gebruiken dan je op basis van het wattage zou verwachten.

Juist daarom is een energiemeter zo nuttig. Je meet niet alleen wat een apparaat op één moment verbruikt, maar kunt ook bekijken wat het gebruik over meerdere uren of dagen betekent.

De beste energieverbruikmeters

Wie de beste energiemeter zoekt, doet er goed aan om verder te kijken dan alleen de prijs en het aantal functies. Een goede verbruiksmeter moet betrouwbaar meten, eenvoudig af te lezen zijn en passen bij de apparaten die je wilt controleren.

• Deze stroomverbruiksmeters zijn Zeer Goed gewaardeerd

De beste keuze hangt ook af van het gebruik. Voor het opsporen van sluipverbruik is een meter nodig die kleine vermogens kan meten. Wil je weten hoeveel een wasmachine of vriezer per dag verbruikt, dan is een meter met een betrouwbare kWh-teller en voldoende meetduur belangrijk. Voor wie het energieverbruik op afstand wil volgen, kan een slimme energiemeter met wifi handiger zijn.

Bij het vergelijken van de best geteste producten kun je letten op de meetnauwkeurigheid, het gebruiksgemak, de duidelijkheid van het display en de mogelijkheden om het verbruik over langere tijd te registreren. Ook is het prettig als de meter de meetgegevens bewaart wanneer je hem niet voortdurend kunt aflezen.

Let daarnaast op de vraag of de energiemeter het verbruik in euro’s kan berekenen. Dat is vooral handig als je niet steeds zelf met het aantal kWh en je stroomtarief wilt rekenen.

Een uitgebreide energiemeter is niet altijd beter dan een eenvoudig exemplaar. Als je slechts af en toe wilt controleren hoeveel stroom een elektrische kachel, computer of koffiezetapparaat gebruikt, kan een basismodel prima voldoen. Voor langdurige metingen, kleine stand-byvermogens of automatische registratie kan een uitgebreider model juist meerwaarde bieden.

Energiebesparing: Het beste uit de test om stroom en gas te besparen

Waar moet je op letten bij het kopen van een energiemeter?

Niet iedere energiemeter meet op dezelfde manier en niet iedere functie is voor iedereen noodzakelijk. Bedenk daarom eerst welke vragen je met de meter wilt beantwoorden. Wil je vooral het verbruik van huishoudelijke apparaten weten, zoek je naar sluipverbruik of wil je precies bijhouden hoeveel geld een bepaald toestel kost?

Meetnauwkeurigheid en het meten van kleine vermogens

De nauwkeurigheid is een van de belangrijkste eigenschappen van een stroomverbruiksmeter. Een meter die het energieverbruik goed registreert bij grotere vermogens, is niet automatisch even geschikt voor heel kleine verbruikers.

Dat speelt bijvoorbeeld bij een televisie die in stand-by staat, een oplader of een apparaat met een elektronische besturing. Het vermogen kan dan zo laag zijn dat de meter het niet nauwkeurig kan weergeven. Soms toont het display zelfs nul, terwijl het apparaat wel elektriciteit gebruikt.

Kijk daarom niet alleen naar de opgegeven nauwkeurigheid, maar ook naar het kleinste vermogen dat de meter betrouwbaar kan meten. Juist voor het opsporen van sluipverbruik is dat belangrijk.

Watt, kWh en andere meetgegevens

Een goede energiemeter toont in ieder geval het actuele vermogen en het totale energieverbruik. Daarmee kun je zowel korte metingen als metingen over meerdere dagen uitvoeren.

Extra gegevens kunnen nuttig zijn als je meer wilt weten over het gedrag van een apparaat. Denk aan de spanning, stroomsterkte, frequentie of het opgenomen vermogen bij verschillende instellingen. Voor de meeste huishoudelijke toepassingen zijn die gegevens echter niet noodzakelijk.

Laat je dus niet uitsluitend overtuigen door een lange lijst met technische functies. Het gaat erom of de meter antwoord geeft op de vragen die je hebt.

Een display dat gemakkelijk afleesbaar is

Een energiemeter met een duidelijk display maakt het meten een stuk prettiger. Let op de grootte van de cijfers, de beschikbare informatie en de manier waarop je tussen verschillende meetwaarden wisselt.

Ook de plaatsing van het display telt mee. Als het stopcontact laag bij de vloer zit of achter een kast is weggewerkt, kan een klein scherm lastig af te lezen zijn. Een model met een goed leesbaar scherm of uitlezing via een app kan dan praktischer zijn.

Controleer ook of de knoppen logisch werken en of de meter eenvoudig op nul kan worden gezet voor een nieuwe meting.

Kostenberekening en geheugenfunctie

Met een energiekostenmeter kun je niet alleen het verbruik meten, maar ook een inschatting maken van de kosten. Je voert daarvoor het elektriciteitstarief in, als de meter deze functie ondersteunt.

Een geheugenfunctie is handig als je het verbruik over langere tijd wilt bijhouden. De meter moet de metingen dan bewaren, bijvoorbeeld wanneer je de meetgegevens niet direct kunt bekijken. Bij sommige modellen blijven gegevens behouden wanneer de meter tijdelijk geen stroom krijgt; bij andere is dat niet vanzelfsprekend.

Controleer daarom of de meter het totale verbruik blijft registreren en of de gegevens bewaard blijven na een stroomonderbreking.

Maximale belasting en veiligheid

Een energiemeter wordt rechtstreeks aangesloten op het lichtnet. Daarom is het belangrijk dat de maximale belasting past bij het apparaat dat je wilt meten.

Controleer het toegestane vermogen en de stroomsterkte op de energiemeter en vergelijk deze met de gegevens van het aangesloten toestel. Gebruik de meter niet bij een apparaat dat de toegestane belasting overschrijdt. Houd ook rekening met de voorschriften van de fabrikant en eventuele beperkingen voor specifieke apparaten.

Sluit zware verbruikers niet zomaar aan via een stekkerdoos of verlengsnoer met daartussen een energiemeter. Extra verbindingen kunnen onnodige risico’s opleveren. Gebruik de meter zoals voorgeschreven en zorg ervoor dat stekkers en stopcontacten niet warm worden.

Welk type energiemeter past bij jouw gebruik?

Voor incidentele metingen is een eenvoudige energiemeter met display meestal voldoende. Wie meerdere dagen wil meten of het sluipverbruik van apparaten wil onderzoeken, heeft meer aan een model met een goede kWh-registratie en geheugenfunctie.

Een slimme energiemeter is vooral interessant wanneer je de gegevens regelmatig wilt bekijken, meldingen wilt ontvangen of het verbruik op afstand wilt volgen. Wil je het stroomverbruik van een complete woning of een afzonderlijke groep in de meterkast meten, dan heb je een ander type meetapparaat nodig dan een gewone stekkermeter.

Bespaar stroom met de beste zuinige wasmachine

De populairste merken voor energiemeters

Er zijn verschillende fabrikanten en huismerken die energiemeters aanbieden. Het aanbod en de verkrijgbaarheid kunnen per winkel verschillen. De onderstaande merken zijn het overwegen waard als je een verbruiksmeter voor huishoudelijk gebruik zoekt. De volgorde is geen ranglijst van testresultaten.

Brennenstuhl

Brennenstuhl is een Duitse fabrikant van elektrische accessoires, verlichting en producten voor stroomvoorziening. Het merk biedt onder meer meetapparatuur en energiekostenmeters voor huishoudelijk gebruik. Het is een logische kandidaat als je een traditionele stekkermeter met een duidelijk display zoekt.

Voltcraft

Voltcraft is een merk voor meetinstrumenten en testapparatuur. Het assortiment is gericht op onder meer spanning, stroom, vermogen en andere elektrische metingen. Het merk is interessant voor wie meer meetmogelijkheden zoekt dan bij een eenvoudige verbruiksmeter.

REV

REV is een aanbieder van elektrische installatiematerialen, stekkers, schakelaars en andere elektrotechnische producten. Afhankelijk van het aanbod zijn er ook energiemeters voor het meten van het elektriciteitsverbruik van apparaten.

EMOS

EMOS is een fabrikant en leverancier van elektrische accessoires, verlichting en producten voor huis en installatie. Het assortiment omvat uiteenlopende praktische elektrische hulpmiddelen, waaronder producten voor het meten en regelen van stroomverbruik.

TP-Link

TP-Link is vooral bekend van netwerkapparatuur, routers en slimme apparaten voor in huis. Binnen het assortiment slimme stekkers zijn er producten waarmee je het stroomverbruik kunt volgen via een app. Dat maakt het merk interessant voor wie het energiegebruik op afstand wil bekijken.

Shelly

Shelly ontwikkelt slimme apparaten voor huisautomatisering, waaronder producten voor het meten en regelen van elektriciteitsverbruik. Het aanbod omvat oplossingen voor verschillende toepassingen, van slimme stekkers tot uitgebreidere energiemonitoring. Controleer per product of je een stekkermeter of een andere vorm van energiemeting nodig hebt.

Houd er rekening mee dat niet ieder merk voortdurend dezelfde soorten energiemeters verkoopt. Controleer daarom altijd de functies, meetmogelijkheden en maximale belasting van het specifieke product. De naam van de fabrikant alleen zegt niet genoeg over de geschiktheid van een energiemeter.

Hoe gebruik je een energiemeter?

Een energiemeter voor het stopcontact is meestal eenvoudig in gebruik. Je hebt geen ingewikkelde installatie nodig en hoeft doorgaans niets aan de elektrische bedrading te veranderen.

Steek de energiemeter in een geschikt stopcontact en sluit vervolgens het apparaat aan dat je wilt meten. Zet de verbruiksmeter aan als dat nodig is en controleer welke meetwaarden op het display verschijnen.

Wil je het actuele stroomverbruik weten, dan kijk je naar het vermogen in watt. Wil je weten hoeveel elektriciteit het apparaat gedurende een bepaalde periode gebruikt, dan lees je de teller in kWh af. Noteer eventueel de beginstand en de eindstand, zodat je het verschil kunt berekenen.

Meet niet alleen op één moment

Een meting van enkele seconden geeft lang niet altijd een goed beeld van het energieverbruik. Veel apparaten gebruiken namelijk niet voortdurend evenveel stroom.

Een koelkast schakelt bijvoorbeeld de compressor in en uit. Een wasmachine gebruikt tijdens het verwarmen veel meer vermogen dan tijdens het draaien van een programma zonder verwarming. Een computer vraagt meer stroom tijdens intensief gebruik dan wanneer je alleen een tekst leest.

Laat de energiemeter daarom lang genoeg aangesloten om een representatief beeld te krijgen. Voor een apparaat dat regelmatig aan- en uitschakelt, is een meting over een hele dag vaak informatiever dan een korte controle.

Bereken het verbruik over een vaste periode

Wil je verschillende apparaten vergelijken, meet dan bij voorkeur steeds over een vergelijkbare periode. Bij apparaten die dagelijks worden gebruikt, kun je bijvoorbeeld het verbruik over 24 uur bekijken.

Bij een wasmachine is het handiger om een volledig programma te meten. Bij een vaatwasser kun je het energieverbruik per wasbeurt bepalen. Voor een koelkast of vriezer is een meting over meerdere dagen vaak betrouwbaarder, omdat de buitentemperatuur, de inhoud en het aantal keren dat de deur opengaat invloed hebben op het verbruik.

Noteer naast de meetwaarde ook wat het apparaat deed tijdens de meting. Een vriezer die net is bijgevuld of een koelkast waarvan de deur vaak openstond, kan tijdelijk meer stroom gebruiken. Door dat soort omstandigheden vast te leggen, voorkom je dat je een toevallige uitschieter voor normaal verbruik aanziet.

Energiekostenmeter of slimme meter van het energiebedrijf?

Een energiemeter voor het stopcontact en de slimme meter van je energieleverancier hebben allebei met elektriciteitsverbruik te maken, maar ze zijn bedoeld voor verschillende toepassingen.

De slimme meter in de meterkast registreert het elektriciteitsverbruik van de woning als geheel. Afhankelijk van de meter, de beschikbare gegevens en de diensten van je energieleverancier kun je het verbruik over bepaalde perioden bekijken. De meter maakt niet vanzelf duidelijk welk apparaat verantwoordelijk is voor het grootste deel van de rekening.

Een stekkermeter meet juist het verbruik van één aangesloten apparaat. Daarmee kun je bijvoorbeeld achterhalen hoeveel stroom je koelkast, televisie of computer gebruikt. Zo kun je de totale metingen van de slimme meter aanvullen met informatie over afzonderlijke toestellen.

Stel dat je maandverbruik hoger is dan je had verwacht. De slimme meter laat zien hoeveel elektriciteit de woning heeft gebruikt, maar vertelt niet of dat komt door de oude vriezer, een elektrische verwarming of een computer die dag en nacht aanstaat. Door deze apparaten afzonderlijk te meten, krijg je meer inzicht in de oorzaak.

Er is dus geen sprake van een keuze tussen de ene of de andere meter. Ze vullen elkaar aan. De slimme meter geeft inzicht in het totaal, terwijl een energiemeter helpt om het verbruik van afzonderlijke apparaten te onderzoeken.

Tips om met één energiemeter meerdere apparaten te meten

Je hoeft niet voor ieder elektrisch apparaat een aparte energiemeter te kopen. Met één goede stroomverbruiksmeter kun je al een behoorlijk overzicht maken van het elektriciteitsverbruik in huis.

Begin met apparaten waarvan je vermoedt dat ze veel stroom gebruiken of die langdurig aangesloten zijn. Denk aan de koelkast, vriezer, televisie, computer, wasmachine en elektrische verwarming. Meet daarna kleinere apparaten, zoals een koffiezetapparaat, printer of oplader.

Werk met een meetlijst

Maak een eenvoudige lijst waarin je de naam van het apparaat, de meetperiode en het verbruik in kWh noteert. Schrijf ook op hoe het apparaat tijdens de meting is gebruikt.

Bijvoorbeeld: een koffiezetapparaat dat alleen ’s ochtends wordt gebruikt, meet je gedurende een normale gebruiksdag. Een koelkast meet je enkele dagen achter elkaar. Zo voorkom je dat je een apparaat dat weinig wordt gebruikt vergelijkt met een ander dat de hele dag aanstaat.

Je kunt ook de geschatte kosten per dag, week of jaar berekenen. Daardoor wordt het verschil tussen apparaten duidelijker, en wordt het duidelijk wat een energiezuinig apparaat is en wat niet.

Meet eerst de grootste vermoedelijke verbruikers

Het is meestal niet zinvol om meteen alle kleine apparaten in huis te meten. Begin met toestellen die veel vermogen vragen of veel uren aanstaan. Als je daar een onverwachte verbruiker ontdekt, kan dat al een flink deel van je onderzoek verklaren.

Meet vervolgens de apparaten waarvan je niet weet of ze veel stroom gebruiken. Zo bouw je stap voor stap een overzicht op zonder dat je wekenlang met iedere oplader en lamp bezig bent.

Vergeet de apparaten achter een stekkerdoos niet

Sommige apparaten zijn aangesloten op een stekkerdoos, bijvoorbeeld een computer met monitor, printer en luidsprekers. Je kunt het gezamenlijke verbruik meten door de energiemeter vóór de stekkerdoos te plaatsen, mits de totale belasting binnen de toegestane grenzen blijft.

Daarmee ontdek je hoeveel de complete werkplek gebruikt. Wil je weten welk onderdeel de grootste verbruiker is, dan meet je de apparaten daarna afzonderlijk.

Let erop dat een gezamenlijke meting niet vertelt welk apparaat verantwoordelijk is voor het totale verbruik. Daarvoor moet je de onderdelen apart onderzoeken.

Heeft het zin om een energiemeter permanent aangesloten te laten?

Een energiemeter kan gerust langere tijd aangesloten blijven als de fabrikant dat toestaat en de meter geschikt is voor de betreffende belasting. Dat kan nuttig zijn als je een apparaat met wisselend verbruik wilt volgen.

Toch is het niet altijd nodig om een verbruiksmeter permanent te laten zitten. Als je het gemiddelde verbruik van een koelkast over meerdere dagen hebt vastgesteld, levert een meting gedurende weken of maanden niet automatisch nieuwe inzichten op.

Een langere meetperiode is vooral zinvol als het gebruik sterk verandert. Denk aan een vrieskist of andere vriezer die in een warme ruimte staat, een computer die op verschillende momenten intensief wordt gebruikt of een apparaat waarvan je vermoedt dat het onregelmatig stroom blijft verbruiken.

Bij een apparaat dat iedere dag ongeveer hetzelfde programma uitvoert, kan een representatieve meting voldoende zijn. Herhaal de meting later als de omstandigheden veranderen of als je wilt controleren of het verbruik is toegenomen.

Wanneer opnieuw meten wel nuttig is

Een nieuwe meting kan informatie opleveren als je het apparaat anders gaat gebruiken, de instellingen verandert of onderhoud uitvoert. Ook na de aanschaf van een nieuw apparaat is het interessant om het werkelijke verbruik te vergelijken met dat van de oude uitvoering.

Bij koelkasten en vriezers kunnen de omgevingstemperatuur, de ventilatieruimte en de hoeveelheid opgeslagen producten het verbruik beïnvloeden. Door in verschillende omstandigheden te meten, krijg je een beter beeld van het normale energiegebruik.

Een energiemeter die continu is aangesloten, kan bovendien helpen om veranderingen op te merken. Dat werkt alleen als de meter het verbruik betrouwbaar blijft registreren en je de gegevens regelmatig controleert.

Houd er rekening mee dat een stekkermeter zelf ook elektronica bevat en een klein beetje energie kan gebruiken. Bij een slimme meter met wifi kan dat eigen verbruik groter zijn dan bij een eenvoudig model. Als je alleen af en toe een apparaat wilt controleren, is het daarom vaak verstandiger om de energiemeter na afloop weer te verwijderen.

Waarvoor kun je een energiekostenmeter gebruiken?

Een energiekostenmeter is geschikt voor veel meer dan het meten van het verbruik van een koelkast of televisie. Je kunt hem gebruiken om apparaten te vergelijken, onverwacht hoge energiekosten te onderzoeken en te controleren of een besparingsmaatregel werkelijk effect heeft.

Het verbruik van oudere apparaten onderzoeken

Oudere apparaten kunnen meer elektriciteit gebruiken dan je verwacht. Dat betekent niet dat ieder oud toestel automatisch vervangen moet worden. Sommige apparaten worden maar weinig gebruikt, waardoor het mogelijke voordeel van vervanging beperkt blijft.

Meet bijvoorbeeld hoeveel stroom een oude vriezer per dag gebruikt. Bereken vervolgens de geschatte jaarlijkse kosten en vergelijk die met het verwachte verbruik van een nieuw exemplaar. Neem daarbij ook de aanschafprijs en de verwachte gebruiksduur mee.

Zo maak je een afgewogen keuze in plaats van een apparaat te vervangen op basis van alleen de leeftijd.

Het effect van instellingen controleren

Veel elektrische apparaten hebben instellingen die invloed hebben op het verbruik. Denk aan de temperatuur van een koelkast, de energiebesparende stand van een computer of de helderheid van een televisie.

Meet het apparaat eerst onder de gebruikelijke instellingen. Verander daarna één instelling en herhaal de meting onder vergelijkbare omstandigheden. Het verschil in kWh laat zien of de aanpassing daadwerkelijk iets oplevert.

Bij apparaten die automatisch regelen of afwisselend veel en weinig vermogen gebruiken, moet je voldoende lang meten om toevallige verschillen te beperken.

Controleren of een apparaat echt uitstaat

Een apparaat kan uitgeschakeld lijken, maar toch elektriciteit blijven gebruiken. Dat geldt bijvoorbeeld voor apparatuur die wacht op een afstandsbediening, een netwerkverbinding of een timer.

Met een energiemeter kun je onderzoeken of er nog vermogen wordt opgenomen. Je kunt vervolgens bekijken of het apparaat volledig kan worden uitgeschakeld zonder dat je belangrijke functies verliest.

Apparaten vergelijken voordat je iets koopt

Ook bij het kiezen van een nieuw apparaat kan het nuttig zijn om het verbruik van het huidige toestel te meten. Daarmee krijg je een praktisch uitgangspunt voor de vergelijking.

Houd wel rekening met het verschil tussen een meting thuis en het verbruik dat een fabrikant onder gestandaardiseerde testomstandigheden opgeeft. Jouw gebruik, de omgeving en de instellingen kunnen anders zijn. Een thuismeting is vooral waardevol om te begrijpen hoeveel energie je zelf verbruikt.

Kan een energiemeter het verbruik in geld aangeven?

Veel energiekostenmeters kunnen het stroomverbruik omrekenen naar een bedrag in euro’s. Je voert dan het bijbehorende elektriciteitstarief in, waarna de meter een schatting maakt van de kosten.

Dit is handig omdat een getal in euro’s vaak makkelijker te begrijpen is dan een hoeveelheid kilowattuur. Als je bijvoorbeeld wilt weten of een oude koelkast veel geld kost, kun je de geschatte kosten per dag of per jaar berekenen.

De uitkomst is echter alleen zo goed als de gebruikte gegevens. Controleer daarom welk tarief je moet invoeren en of de meter rekening houdt met de manier waarop jouw elektriciteitstarief is opgebouwd.

Welk stroomtarief moet je invullen?

Gebruik bij voorkeur het tarief dat je werkelijk betaalt voor de afgenomen elektriciteit. Afhankelijk van je energiecontract kan dat een vast tarief zijn of een tarief dat op verschillende momenten verandert.

Sommige energiekostenmeters rekenen met één vast bedrag per kWh. Dat is bruikbaar als je een gemiddelde kosteninschatting wilt maken. Bij een dynamisch energiecontract of een contract met verschillende tarieven kan de berekening minder nauwkeurig zijn als de meter niet met wisselende tarieven kan omgaan.

Let ook op wat je precies wilt berekenen. De kosten van een extra kWh zijn niet hetzelfde als de totale energierekening. Vaste leveringskosten en andere vaste onderdelen van je rekening verdwijnen niet wanneer je een apparaat minder gebruikt.

Zo bereken je zelf de energiekosten

Ook zonder kostenfunctie kun je de kosten eenvoudig uitrekenen. Vermenigvuldig het gemeten verbruik in kWh met het tarief per kWh dat je wilt gebruiken.

Stel dat een apparaat in één week 7 kWh verbruikt en je rekent met een elektriciteitsprijs van € 0,30 per kWh. Dan bedragen de berekende kosten voor die week € 2,10.

Wil je een jaarinschatting maken, dan kun je het weekverbruik met 52 vermenigvuldigen. Dat is vooral bruikbaar als de gemeten week representatief is. Bij seizoensgebonden apparaten, zoals elektrische kachels en ventilatoren, moet je rekening houden met het feit dat het verbruik niet het hele jaar hetzelfde blijft.

Welke apparaten in huis zijn de grootste stroomverbruikers?

De grootste stroomverbruikers zijn niet altijd de apparaten met het hoogste vermogen. Het gaat om de combinatie van vermogen, gebruiksduur en de manier waarop een apparaat werkt.

Elektrische verwarming, elektrische boilers en andere apparaten die warmte produceren, kunnen veel elektriciteit gebruiken. Ook wasdrogers, vaatwassers en wasmachines kunnen een aanzienlijke bijdrage leveren, vooral als ze vaak worden gebruikt.

Koelkasten en vriezers verdienen eveneens aandacht omdat ze dag en nacht aanstaan. Oudere modellen, ongunstige plaatsing of een slechte afdichting kunnen het verbruik verhogen.

Elektrische verwarming en boilers

Elektrische kachels en andere elektrische verwarmingstoestellen kunnen in korte tijd veel stroom verbruiken. Dat geldt ook voor elektrische boilers, die water op temperatuur houden of opnieuw verwarmen wanneer dat nodig is.

Meet een verwarmingstoestel niet alleen gedurende enkele minuten. Kijk naar het totale verbruik tijdens een normale gebruiksperiode. Een thermostaat kan ervoor zorgen dat het verwarmingselement niet voortdurend op vol vermogen werkt.

Bij vaste elektrische boilers of andere vast aangesloten apparatuur is een gewone stekkermeter mogelijk niet geschikt. Daarvoor kan een andere meetmethode nodig zijn.

Wasmachine, droger en vaatwasser

Bij wasmachines en vaatwassers speelt vooral het gekozen programma een rol. Het verwarmen van water kost doorgaans veel energie, terwijl andere onderdelen van het programma minder vermogen kunnen vragen.

Een energiemeter laat zien hoeveel kWh een volledige was- of droogbeurt kost. Daarmee kun je programma’s onder vergelijkbare omstandigheden vergelijken. Let erop dat een kort programma niet automatisch zuiniger is dan een langer programma.

Een wasdroger kan vooral bij regelmatig gebruik flink bijdragen aan het stroomverbruik. Als je de droger vaak gebruikt, kan het zinvol zijn om het verbruik per droogbeurt te meten en te bekijken of de instellingen of belading verschil maken.

Koelkast en vriezer

Een koelkast of vriezer vraagt niet voortdurend hetzelfde vermogen. De compressor schakelt afhankelijk van de omstandigheden in en uit. Daarom is een meting van slechts enkele minuten weinig representatief.

Meet liever meerdere dagen. Zo neem je verschillende koelcycli mee en krijg je een realistischer beeld van het gemiddelde verbruik.

Controleer ook of de deur goed sluit, of het toestel voldoende ventilatieruimte heeft en of de temperatuur niet onnodig laag staat. Een hogere omgevingstemperatuur kan ervoor zorgen dat het apparaat harder moet werken.

Televisies, computers en spelcomputers

Elektronica verbruikt vaak minder stroom dan elektrische verwarming, maar kan door langdurig gebruik toch een merkbaar aandeel in het verbruik hebben. Een computer die dagelijks vele uren aanstaat, verdient bijvoorbeeld meer aandacht dan een apparaat dat maar af en toe wordt gebruikt.

Het verschil tussen actief gebruik, slaapstand en stand-by kan bovendien interessant zijn. Meet het apparaat in de verschillende standen om te ontdekken hoeveel stroom het gebruikt wanneer je het niet actief gebruikt.

Vergeet ook randapparatuur niet. Een monitor, printer, luidsprekers en andere aangesloten apparaten kunnen samen een groter verbruik veroorzaken dan je verwacht.

Stand-byverbruik en sluipverbruik opsporen

Sluipverbruik is elektriciteitsverbruik dat doorgaat terwijl je een apparaat niet actief gebruikt. Het gaat bijvoorbeeld om apparatuur die klaarstaat om direct weer aan te gaan, verbinding houdt met een netwerk of reageert op een afstandsbediening.

Stand-byverbruik is een bekende vorm hiervan. Een televisie kan bijvoorbeeld uitgeschakeld lijken, maar nog steeds stroom gebruiken om snel te kunnen starten. Ook sommige printers, spelcomputers, mediaboxen en slimme apparaten blijven actief wanneer je ze niet gebruikt.

Niet ieder apparaat dat in stand-by staat, gebruikt evenveel stroom. Bij sommige moderne apparaten is het verbruik heel klein. Daarom is meten nuttiger dan ervan uitgaan dat alle stand-byapparaten grote stroomvreters zijn.

Zo meet je sluipverbruik

Sluit het apparaat aan op de energiemeter en kijk eerst naar het vermogen tijdens normaal gebruik. Schakel het apparaat daarna uit met de gebruikelijke knop of afstandsbediening en bekijk opnieuw de meetwaarde.

Soms verandert het verbruik pas na enige tijd, bijvoorbeeld wanneer een apparaat een achtergrondtaak heeft afgerond. Wacht daarom even voordat je de waarde noteert.

Wil je weten hoeveel het stand-byverbruik op jaarbasis kost, dan kun je het gemeten vermogen omrekenen naar kWh. Bij een constant vermogen van 5 watt is het theoretische verbruik over een heel jaar ongeveer 43,8 kWh. Bij een tarief van € 0,30 per kWh komt dat neer op ongeveer € 13,14 per jaar.

Dit voorbeeld laat zien waarom een klein vermogen niet automatisch onbelangrijk is. Een paar watt gedurende een heel jaar kan meer kosten dan je op basis van een korte meting zou denken.

Welke apparaten kun je beter uitschakelen?

Dat hangt af van het gemeten verbruik en van de functie van het apparaat. Als een apparaat nauwelijks stroom gebruikt in stand-by, levert uitschakelen weinig op. Bij apparatuur die voortdurend enkele watts verbruikt, kan het effect groter zijn.

Houd er rekening mee dat sommige apparaten updates uitvoeren, instellingen bewaren of bereikbaar moeten blijven. Een router, alarmsysteem of apparaat voor slimme huisautomatisering wil je misschien juist ingeschakeld laten.

Gebruik de energiemeter dus om te bepalen waar besparing mogelijk is, maar kijk ook naar het gemak en de functie van het apparaat. Niet iedere gemeten watt hoeft te worden bestreden.

Slimme energiemeters met wifi en een app

Een slimme energiemeter voor het stopcontact doet meer dan alleen een meetwaarde op een display tonen. Het apparaat maakt verbinding met een draadloos netwerk en stuurt de meetgegevens naar een app op je smartphone of tablet.

Daarmee kun je het stroomverbruik bekijken zonder telkens naar het stopcontact te lopen. Afhankelijk van het product zie je het actuele vermogen, het totale verbruik en historische gegevens over uren, dagen of langere perioden.

Sommige slimme stekkers combineren energiemeting met een schakelaar. Je kunt het aangesloten apparaat dan via de app aan- of uitzetten. Dat is handig voor bijvoorbeeld een lamp of een apparaat dat veilig op afstand kan worden uitgeschakeld.

Wat kun je met de app?

De mogelijkheden verschillen per merk en product. Sommige apps tonen alleen de actuele meetwaarden, terwijl andere het verbruik in grafieken weergeven. Daarmee kun je bijvoorbeeld zien op welke momenten een apparaat veel stroom gebruikt en of het verbruik gedurende de week verandert.

Sommige systemen kunnen de energiekosten berekenen, het verbruik over langere tijd bewaren of meldingen geven wanneer een ingestelde grens wordt overschreden. Andere bieden automatiseringen, bijvoorbeeld om een apparaat op bepaalde momenten uit te schakelen.

Controleer vóór aankoop welke functies daadwerkelijk beschikbaar zijn. Niet iedere slimme stekker kan alle gegevens bewaren, iedere app heeft dezelfde mogelijkheden of ondersteunt iedere vorm van kostenberekening.

Is een slimme energiemeter nauwkeuriger?

Een wifi-verbinding maakt een energiemeter niet automatisch nauwkeuriger. De meetkwaliteit hangt vooral af van de gebruikte meetelektronica en de omstandigheden waarin je meet.

Het voordeel van een slimme meter zit vooral in de gegevensverwerking. Je kunt meetwaarden gemakkelijker volgen, bewaren en vergelijken. Dat maakt het eenvoudiger om veranderingen te herkennen, maar een mooie grafiek is geen garantie voor een nauwkeurige meting.

Let ook op de beveiliging en privacy. Een slimme stekker is verbonden met je netwerk en de bijbehorende app kan gegevens over het gebruik van je apparaten opslaan. Bekijk daarom welke accountgegevens nodig zijn, hoe de fabrikant met gegevens omgaat en of de stekker ook zonder cloudverbinding bruikbaar is.

Let op het eigen verbruik van slimme stekkers

Een slimme stekker heeft zelf stroom nodig voor de elektronica en de wifi-verbinding. Dat verbruik kan een deel van de besparing verminderen wanneer je de stekker uitsluitend gebruikt om een klein stand-byverbruik te meten.

Voor een apparaat dat dagelijks veel elektriciteit gebruikt, is dat doorgaans minder belangrijk dan voor een oplader of een ander toestel dat nauwelijks stroom vraagt. Kijk daarom niet alleen naar de functies van de slimme energiemeter, maar ook naar het doel waarvoor je hem wilt gebruiken.

Goedkope verbruiksmeters versus professionele kWh-meters

Een goedkope energiemeter uit de bouwmarkt of een webshop kan voor huishoudelijk gebruik voldoende zijn. Je kunt ermee controleren hoeveel stroom een apparaat gebruikt, het verbruik over een periode meten en bij sommige modellen de kosten berekenen.

Voor zulke metingen is een eenvoudig apparaat vaak de meest praktische keuze. Je hebt geen uitgebreide apparatuur nodig om te ontdekken hoeveel kWh een televisie of koffiezetapparaat gebruikt.

Professionele kWh-meters zijn bedoeld voor toepassingen waarbij andere eisen gelden. Denk aan installatiewerk, technische controles, langdurige energiemonitoring of het meten van verbruik in elektrische installaties. Ze kunnen aanvullende functies hebben en zijn soms ontworpen voor montage op een DIN-rail in de meterkast of voor gebruik met meetklemmen.

Wanneer is een goedkope energiemeter voldoende?

Voor de meeste huishoudelijke vragen is een stekkermeter een goed begin. Je wilt bijvoorbeeld weten hoeveel een koelkast verbruikt, of een televisie stroom gebruikt in stand-by en hoeveel elektriciteit een computer per dag vraagt.

Daarvoor is vooral belangrijk dat de meter betrouwbaar registreert, de meetwaarden duidelijk weergeeft en geschikt is voor de aangesloten belasting. Een eenvoudig model met de juiste functies kan dan meer opleveren dan een uitgebreid apparaat waarvan je de mogelijkheden nauwelijks gebruikt.

Wanneer heb je een professionele meter nodig?

Een professionele kWh-meter is interessanter wanneer je hogere eisen stelt aan de meetnauwkeurigheid, gegevensregistratie of toepassing. Ook wanneer je het verbruik van een volledige groep of een vaste elektrische installatie wilt meten, is een stekkermeter meestal niet de juiste oplossing.

Voor werkzaamheden in de meterkast of aan vaste elektrische installaties is kennis van elektrotechniek nodig. Laat dergelijke werkzaamheden zo nodig uitvoeren door een vakbekwaam installateur. Een gewone energiemeter voor het stopcontact is niet bedoeld om zelf elektrische bedrading of groepen in de meterkast te onderzoeken.

Het belangrijkste verschil is dus niet alleen de prijs. Het gaat om de toepassing, de meetmogelijkheden, de nauwkeurigheid en de eisen die je aan de resultaten stelt.

Wat zijn de beperkingen van een energiemeter?

Een energiemeter is een handig hulpmiddel, maar de uitkomst moet wel goed worden geïnterpreteerd. Een meetwaarde is geen volledige verklaring voor het energieverbruik van een apparaat.

Een korte meting kan bijvoorbeeld een vertekend beeld geven bij een koelkast, warmtepomp of ander toestel dat zijn vermogen voortdurend aanpast. Ook kan een meter moeite hebben met heel kleine vermogens of met bepaalde elektronische belastingen.

Verder meet een stekkermeter alleen wat er via die meter loopt. Als een apparaat meerdere aansluitingen heeft of ook via een andere verbinding elektriciteit gebruikt, kan de meting onvolledig zijn. Bij apparatuur met een losse adapter moet je de adapter en het apparaat samen meten om het totale verbruik te bepalen.

Een meting is geen laboratoriumtest

De omstandigheden in huis verschillen van die bij een gestandaardiseerde test. De temperatuur, de belading, de instellingen en de gebruiksduur kunnen invloed hebben op de uitkomst.

Gebruik een energiemeter daarom vooral om het werkelijke verbruik in jouw situatie te begrijpen en om vergelijkingen onder vergelijkbare omstandigheden te maken. Trek niet meteen de conclusie dat een apparaat defect is omdat de meetwaarde afwijkt van een algemene verwachting.

Als een apparaat plotseling veel meer verbruikt dan voorheen, kan het zinvol zijn om de meting te herhalen en de omstandigheden te controleren. Blijft het verschil bestaan, dan kun je verder onderzoeken of onderhoud of vervanging nodig is.

Beste energiezuinige koelkast

Zo bespaar je meer met de informatie uit je energiemeter

Een energiemeter bespaart zelf geen elektriciteit. De besparing ontstaat pas wanneer je iets met de meetgegevens doet. Dat klinkt vanzelfsprekend, maar het is een belangrijk verschil.

Begin daarom niet met het meten van ieder apparaat dat je tegenkomt. Bepaal eerst waar je vermoedelijk de meeste winst kunt behalen. Een toestel dat veel vermogen vraagt en vaak wordt gebruikt, is meestal interessanter dan een apparaat dat maar enkele minuten per week aanstaat.

Kijk naar de kosten over een heel jaar

Een verschil van een paar cent per dag lijkt misschien onbelangrijk. Op jaarbasis kan het bedrag toch oplopen. Andersom kan een apparaat met een hoog vermogen weinig kosten veroorzaken als het maar heel kort wordt gebruikt.

Reken daarom bij voorkeur met de kosten over een representatieve periode. Vermenigvuldig het gemeten verbruik met het tarief per kWh en schaal dat op naar een jaar als het gebruik gedurende het jaar ongeveer gelijk blijft.

Bij seizoensgebonden apparaten moet je voorzichtiger zijn. Een elektrische kachel die alleen in de winter wordt gebruikt, kun je niet zomaar op basis van één koude week naar twaalf maanden doortrekken.

Verander steeds één ding tegelijk

Als je wilt ontdekken of een maatregel werkt, verander dan één instelling tegelijk. Meet bijvoorbeeld eerst het gebruik van een apparaat onder de normale omstandigheden. Pas daarna de instelling aan en herhaal de meting bij vergelijkbaar gebruik.

Op die manier kun je het verschil beter aan de verandering toeschrijven. Als je tegelijk de instellingen wijzigt, de gebruiksduur verkort en het apparaat op een andere plek zet, weet je achteraf niet welke aanpassing het meeste effect had.

Vervang een apparaat niet te snel

Een hoge meetwaarde betekent niet automatisch dat een apparaat vervangen moet worden. Kijk eerst naar de kosten, de gebruiksduur en de mogelijkheid om het verbruik te verminderen.

Een apparaat dat veel stroom gebruikt, maar slechts zelden wordt ingeschakeld, kan financieel minder belangrijk zijn dan een toestel met een lager vermogen dat voortdurend aanstaat. Door het verbruik naar jaarlijkse kosten om te rekenen, kun je de mogelijke besparing beter beoordelen.

Gebruik de energiemeter dus als hulpmiddel bij een beslissing, niet als enige reden om een apparaat weg te doen.

Veelgestelde vragen over energiemeters

Kan ik met een energiemeter ieder elektrisch apparaat meten?

Nee, niet ieder apparaat is geschikt om via een gewone stekkermeter te meten. De meter moet passen bij de stekker, de spanning en de maximale belasting van het aangesloten toestel. Voor vaste elektrische installaties en sommige zware apparaten is een andere meetmethode nodig.

Kan ik het stroomverbruik van een koelkast in één uur meten?

Dat kan, maar een meting van één uur is niet altijd representatief. De compressor schakelt in en uit en het verbruik hangt onder meer af van de omgevingstemperatuur en het openen van de deur. Een meting over meerdere dagen geeft meestal een betrouwbaarder beeld.

Hoe weet ik of een energiemeter nauwkeurig is?

Controleer de opgegeven meetnauwkeurigheid en het bereik waarin de fabrikant betrouwbare metingen garandeert. Vooral bij kleine vermogens is het belangrijk om te weten of de meter die goed kan registreren. Vergelijk bij twijfel de meetresultaten met een betrouwbaar meetinstrument dat voor dezelfde toepassing geschikt is.

Kan een energiemeter ook gasverbruik meten?

Een gewone energiemeter voor het stopcontact meet elektriciteit en geen gas. Voor gasverbruik heb je andere meetgegevens of een geschikt meetinstrument nodig. Je kunt het elektriciteitsverbruik van een elektrisch toestel dus niet rechtstreeks vergelijken met het gasverbruik van een cv-ketel zonder rekening te houden met de verschillende energiebronnen en eenheden.

Kan ik een energiemeter gebruiken om de stroomrekening te controleren?

Ja, maar alleen als hulpmiddel. Je kunt het verbruik van afzonderlijke apparaten meten en de uitkomsten vergelijken met het totale verbruik dat je energiemeter van de woning registreert. De uitkomsten hoeven niet precies overeen te komen, omdat niet alle apparaten gelijktijdig worden gemeten en het verbruik kan veranderen tijdens de meetperiode.

Is een energiemeter geschikt om zonnepanelen te controleren?

Een gewone stekkermeter kan het verbruik meten van een apparaat dat erop is aangesloten, maar is niet bedoeld om de volledige opbrengst van een zonnepanelensysteem te meten. Daarvoor heb je gegevens van de omvormer, een geschikte energiemonitor of een andere meetoplossing nodig.

Verbruikt een energiemeter zelf ook stroom?

Ja. De elektronica in de meter gebruikt zelf een kleine hoeveelheid elektriciteit. Bij een eenvoudig model is dat doorgaans beperkt, maar slimme meters met wifi hebben ook stroom nodig voor hun draadloze verbinding en aanvullende functies. Als je alleen een apparaat wilt controleren, kun je de meter na de meting weer verwijderen.

Kan ik meerdere apparaten tegelijk meten?

Dat kan soms via een geschikte stekkerdoos, mits de totale belasting binnen de toegestane grenzen van de meter en stekkerdoos blijft. Je meet dan het gezamenlijke verbruik en niet dat van ieder apparaat afzonderlijk. Wil je weten welk toestel de meeste elektriciteit gebruikt, dan moet je de apparaten apart meten.

Hoe lang moet ik een apparaat meten?

Dat hangt af van het apparaat. Voor een koffiezetapparaat kan één normale gebruiksbeurt voldoende zijn. Voor een wasmachine meet je een volledig programma. Een koelkast of vriezer meet je liever meerdere dagen, zodat de verschillende koelcycli in de meting worden meegenomen.

Ervaringen

Heb je ervaring met een energiemeter, energiekostenmeter of stroomverbruiksmeter? Plaats dan onder deze koopgids je eigen ervaringen. Vertel bijvoorbeeld welk apparaat je hebt gemeten, hoeveel stroom het bleek te gebruiken en of je dankzij de meting energie hebt kunnen besparen. Je kunt er ook lezen hoe andere gebruikers hun energiemeter inzetten en welke tips zij hebben om het elektriciteitsverbruik in huis beter onder controle te krijgen.