Een koude garage, werkplaats of loods werkt niet bepaald prettig. Met een goede bouwkachel of werkplaatskachel krijg je de temperatuur snel omhoog en kun je ook in de winter comfortabel blijven werken. Maar welke kachel past bij jouw ruimte? Een elektrische bouwkachel is eenvoudig, een dieselkachel kan enorm veel warmte leveren en een houtkachel kan interessant zijn als je langdurig wilt verwarmen.
In deze koopgids leggen we uit waar je op moet letten. Van het benodigde vermogen en het verschil tussen een bouwkachel en werkplaatskachel tot brandveiligheid, ventilatie, stroomverbruik, rookgasafvoer, onderhoud en de kosten van een hele winter verwarmen.
Inhoudsopgave
- Wat is een bouwkachel of werkplaatskachel?
- Is er verschil tussen een werkplaatskachel en een bouwkachel?
- Hoeveel vermogen heb je nodig?
- Bouwkachel op gas, diesel, elektriciteit of hout
- Elektrische bouwkachel: waar let je op?
- Diesel-heteluchtkanon: krachtig, maar niet altijd geschikt
- Gasheaters in de werkplaats
- Een houtgestookte werkplaatskachel
- Hoe verwarm je een slecht geïsoleerde of open ruimte?
- Warmte vasthouden in een grote loods of bedrijfshal
- Veilig stoken in de schuur en werkplaats
- Ventilatie en koolmonoxide
- Zelf een werkplaatskachel installeren
- Rookgasafvoer: hier gaat het vaak mis
- Wat kost een werkplaats de hele winter verwarmen?
- Onderhoud van een bouwkachel
- Storingen en problemen zelf oplossen
- Welke merken maken goede bouwkachels?
- Veelgemaakte fouten bij het kopen van een werkplaatskachel
- Welke werkplaatskachel past bij jou?
- Veelgestelde vragen over bouwkachels
- Ervaringen
Wat is een bouwkachel of werkplaatskachel?
Een bouwkachel is een krachtige kachel die bedoeld is om grote of moeilijk te verwarmen ruimtes snel op temperatuur te brengen. Je ziet ze veel op bouwplaatsen, in garages, loodsen, schuren, werkplaatsen en bedrijfshallen.
Een werkplaatskachel heeft in de praktijk vrijwel hetzelfde doel. De naam zegt vooral iets over de toepassing en niet zozeer over een compleet ander soort apparaat.
Er bestaan verschillende uitvoeringen. Elektrische bouwkachels zijn relatief eenvoudig en schoon in gebruik. Gas- en dieselkachels kunnen veel warmte produceren zonder dat je daarvoor een zware elektrische aansluiting nodig hebt. Een houtkachel werkt weer anders en is vooral interessant wanneer je een ruimte langere tijd wilt verwarmen.
Het belangrijkste verschil met een gewone kachel voor in huis is meestal de manier waarop de warmte wordt geproduceerd en verspreid. Een bouwkachel is vaak ontworpen om in korte tijd veel warme lucht te verplaatsen. Daardoor is zo’n kachel ideaal als je bijvoorbeeld ’s ochtends in een koude werkplaats begint en niet eerst uren wilt wachten.
Daar staat tegenover dat een krachtige kachel niet automatisch de beste keuze is. In een slecht geïsoleerde loods kan een enorme hoeveelheid warmte namelijk rechtstreeks naar buiten verdwijnen. Het vermogen van de kachel is daarom maar één onderdeel van het verhaal.
Is er verschil tussen een werkplaatskachel en een bouwkachel?
In de praktijk lopen de termen bouwkachel, werkplaatskachel, bouwheater, werkplaatsheater en heteluchtkachel behoorlijk door elkaar.
Een bouwkachel wordt vaak gebruikt voor tijdelijk gebruik. Denk bijvoorbeeld aan een verbouwing waarbij nog geen permanente verwarming aanwezig is. Een bouwheater moet dan vooral makkelijk te verplaatsen zijn en snel warmte leveren.
Een werkplaatskachel wordt meestal wat langer gebruikt. Het apparaat staat bijvoorbeeld permanent in een garage of werkplaats. Daardoor worden andere eigenschappen belangrijk, zoals het geluidsniveau, de thermostaat, het onderhoud en het rendement.
Ook de manier van verwarmen verschilt. Een ventilatorkachel verwarmt vooral de lucht. Een infrarood- of stralingsheater verwarmt juist personen, machines en oppervlakken rechtstreeks. Een houtkachel geeft naast stralingswarmte ook convectiewarmte af.
Het is daarom verstandiger om eerst te bepalen wat je wilt verwarmen en pas daarna naar de naam van de kachel te kijken.
Hoeveel vermogen heb je nodig?
Het benodigde vermogen wordt meestal uitgedrukt in kilowatt, oftewel kW. Hoe groter de ruimte en hoe slechter de isolatie, hoe meer vermogen je nodig hebt.
Een simpele vuistregel kan helpen:
- goed geïsoleerde ruimte: ongeveer 30 tot 50 watt per m³
- matig geïsoleerde ruimte: ongeveer 50 tot 80 watt per m³
- slecht geïsoleerde ruimte: ongeveer 80 tot 120 watt per m³
- zeer slecht geïsoleerde of tochtige ruimte: ongeveer 120 tot 150 watt per m³ of meer
Dit zijn nadrukkelijk richtwaarden en geen exacte berekening. Een garage met dikke geïsoleerde wanden, een geïsoleerde deur en een plafond is een heel andere situatie dan een oude stenen schuur met enkel glas en een grote schuifdeur.
Een voorbeeld maakt het duidelijk. Stel dat je werkplaats 6 meter lang, 5 meter breed en 2,5 meter hoog is. De inhoud bedraagt dan 75 m³.
Bij een matig geïsoleerde ruimte zou je grofweg kunnen uitkomen op 3,75 tot 6 kW. Bij een tochtige ruimte kan het benodigde vermogen echter veel hoger liggen.
Kijk niet alleen naar het aantal vierkante meters
Een veelgemaakte fout is om alleen naar het vloeroppervlak te kijken. Een ruimte van 50 m² met een plafond van 2,4 meter heeft een heel andere inhoud dan een werkplaats van 50 m² met een plafond van 5 meter.
Daarom is de inhoud in kubieke meters een betere eerste indicatie.
Daarnaast spelen ramen, deuren, isolatie, ventilatie en buitentemperatuur een grote rol.
Te veel vermogen is ook niet ideaal
Meer vermogen klinkt aantrekkelijk, maar een veel te grote kachel is niet altijd beter.
Een zware kachel kan de ruimte heel snel opwarmen, waarna hij steeds moet terugregelen of uitschakelen. Bij sommige verbrandingstoestellen kan veelvuldig in- en uitschakelen bovendien ongunstig zijn voor de levensduur en de verbranding.
Bij een slecht geïsoleerde ruimte is het soms verstandiger om een iets kleiner verwarmingsvermogen te combineren met betere kierdichting en gerichte verwarming.
Deuren zijn vaak de grootste warmtelekken
Heb je een grote werkplaatsdeur die regelmatig open moet? Dan kan de warmtevraag tijdens het openen enorm oplopen. Een kachel met nog eens een paar kilowatt extra lost dat probleem niet structureel op.
Een snellopende sectionaaldeur, strokengordijn of tochtportaal kan uiteindelijk meer verschil maken dan een grotere kachel.
Bouwkachel op gas, diesel, elektriciteit of hout
Er is niet één brandstof die voor iedere werkplaats de beste keuze is.
Elektriciteit is schoon en eenvoudig, maar bij hoge vermogens kan het stroomverbruik flink oplopen. Gas en diesel leveren veel warmte en zijn interessant voor grotere ruimtes, maar bij verbranding moet je rekening houden met ventilatie en afvoer van verbrandingsgassen. Hout kan aantrekkelijk zijn voor langdurige verwarming, maar vraagt een goede rookgasafvoer en meer aandacht voor veiligheid en onderhoud.
Elektrische bouwkachel
Een elektrische bouwkachel is vaak de eenvoudigste keuze.
Je hebt geen gasfles, brandstoftank of schoorsteen nodig. Er komen tijdens het gebruik bovendien geen verbrandingsgassen in de ruimte vrij.
Voor garages, hobbyruimtes en kleinere werkplaatsen is dat een groot voordeel.
Het nadeel is het elektriciteitsverbruik. Een kachel van 3 kW die één uur onafgebroken op vol vermogen draait, gebruikt 3 kWh elektriciteit. Draait hij vijf uur op vol vermogen, dan is dat 15 kWh.
In werkelijkheid zal het verbruik vaak lager zijn wanneer een thermostaat de kachel uitschakelt of het vermogen terugregelt.
Elektrische kachels zijn daarom vooral aantrekkelijk wanneer je niet voortdurend een grote ruimte hoeft te verwarmen.
Diesel-heteluchtkachel
Een dieselheater kan in korte tijd veel warmte leveren. Dat maakt hem populair voor grote, koude en slecht geïsoleerde ruimtes.
Er is echter een belangrijk verschil tussen direct en indirect gestookte heaters.
Bij een direct gestookte heater komen de verbrandingsproducten samen met de warme lucht de ruimte in. Zo’n apparaat is dus niet zonder meer geschikt voor een afgesloten werkplaats waarin mensen langdurig aanwezig zijn.
Bij een indirect gestookte heater worden de verbrandingsgassen via een rookgasafvoer naar buiten afgevoerd. De warme lucht die de ruimte in gaat blijft daardoor gescheiden van de verbrandingsgassen.
Dat maakt indirect gestookte systemen veel geschikter voor ruimtes waarin mensen werken.
Gasheater
Een gasheater kan eveneens veel warmte produceren. Vooral propaan wordt gebruikt voor mobiele heaters.
Ook hier moet je goed kijken naar het type toestel. Een toestel waarbij de verbrandingsgassen rechtstreeks in de ruimte terechtkomen, vraagt veel ventilatie en is niet hetzelfde als een gesloten verwarmingssysteem met rookgasafvoer.
Gas heeft bovendien een extra aandachtspunt: een gasfles of gasinstallatie moet correct worden aangesloten en gebruikt. Bij vaste gasverbrandingsinstallaties gelden specifieke regels en moet je werkzaamheden die onder het CO-stelsel vallen laten uitvoeren door een gecertificeerd bedrijf.
Houtkachel
Een houtkachel kan een prettige en relatief zelfstandige manier zijn om een werkplaats te verwarmen. Je hebt geen elektriciteit nodig voor de warmteproductie en je kunt met droog hout langdurig warmte maken.
Daar staan een rookgasafvoer, opslag van hout, regelmatig onderhoud en meer aandacht voor brandveiligheid tegenover.
Bovendien is houtrook niet onschuldig. De overheid adviseert onder meer alleen droog en onbehandeld hout te stoken en rekening te houden met de omstandigheden en lokale regels.
Elektrische bouwkachel: waar let je op bij het stroomverbruik?
Bij elektrische verwarming is het vermogen direct gekoppeld aan het maximale stroomverbruik.
Een kachel van 2 kW gebruikt bij één uur vol vermogen ongeveer 2 kWh. Een exemplaar van 5 kW gebruikt onder dezelfde omstandigheden ongeveer 5 kWh.
Dat lijkt simpel, maar de thermostaat maakt in de praktijk veel verschil.
Staat de kachel ingesteld op 16 graden en is het buiten niet extreem koud, dan hoeft hij niet voortdurend op vol vermogen te draaien. Een kachel zonder goede temperatuurregeling kan daardoor onnodig veel energie gebruiken. Milieu Centraal wijst er eveneens op dat elektrische kachels zonder thermostaat relatief veel stroom kunnen verbruiken.
Let ook op de elektrische aansluiting
Een krachtige elektrische bouwkachel stelt hoge eisen aan de stroomvoorziening.
Een kachel van ongeveer 3,5 kW zit al dicht tegen wat een normale 230V-groep van 16 ampère maximaal kan leveren. Bij nog hogere vermogens kan een krachtstroomaansluiting nodig zijn.
Sluit een zware bouwkachel daarom niet zomaar aan op een verlengsnoer of een willekeurige haspel. Een opgerolde kabel kan warm worden en bij overbelasting een brandgevaarlijke situatie veroorzaken.
Bij grotere vermogens is het verstandig om de elektrische installatie door een vakman te laten beoordelen.
Diesel-heteluchtkanon: krachtig, maar niet altijd geschikt
Het grote voordeel van een diesel-heteluchtkanon is duidelijk: je krijgt snel veel warmte.
Dat is ideaal wanneer je een grote ruimte snel wilt opwarmen. Denk aan een loods waarin slechts enkele uren per dag wordt gewerkt.
Maar het woord “heteluchtkanon” zegt niets over de veiligheid van de verbrandingslucht. Bij directe verbranding worden de verbrandingsproducten onderdeel van de luchtstroom.
Gebruik een direct gestookt dieselkanon daarom niet alsof het een gewone elektrische ventilatorkachel is.
Voor een werkplaats waarin mensen langdurig aanwezig zijn, is een indirect gestookte heater met correcte rookgasafvoer meestal een veel logischere oplossing.
Een ander nadeel is geluid. Een krachtige ventilator en brander zijn nu eenmaal niet fluisterstil. Als je precisiewerk doet of de kachel de hele dag laat draaien, kan dat behoorlijk irritant worden.
Gasheaters in de werkplaats
Gas is interessant wanneer je veel warmte nodig hebt en geen zware elektrische aansluiting beschikbaar is.
Voor mobiele gasheaters is een correcte gasdruk, slang, regelaar en aansluiting belangrijk. Gebruik uitsluitend onderdelen die voor de betreffende installatie geschikt zijn en volg de voorschriften van de fabrikant.
Let ook op de combinatie van gasverbruik en ventilatie. Een heater die zuurstof uit de ruimte gebruikt, heeft luchttoevoer nodig. Een ruimte hermetisch afsluiten om de warmte binnen te houden kan daardoor juist gevaarlijk worden.
Een gasheater is dus niet simpelweg een goedkope elektrische kachel met een gasfles eraan. De installatie en ventilatie zijn onderdeel van het verwarmingssysteem.
Een houtgestookte werkplaatskachel
Een houtkachel in de werkplaats klinkt aantrekkelijk, vooral wanneer je veel tijd in de ruimte doorbrengt.
Hout heeft echter één nadeel dat in een werkplaats snel wordt onderschat: de kachel wordt erg heet.
Zet hem daarom niet naast houtvoorraad, kartonnen dozen, oplosmiddelen, verf, brandstoffen of andere materialen die gemakkelijk vlam kunnen vatten.
Ook de vloer en wand rondom de kachel moeten geschikt zijn voor de warmtebelasting. Houd altijd de afstanden aan die de fabrikant voorschrijft.
Welk hout?
Stook alleen droog, onbehandeld hout. Geschilderd, gelakt, geïmpregneerd of verlijmd hout hoort niet in een houtkachel. De overheid adviseert eveneens uitsluitend droog en onbehandeld hout te gebruiken.
Nat hout brandt bovendien minder goed. Het levert minder bruikbare warmte en zorgt voor meer rook en aanslag in het rookkanaal.
Rendement is niet alles
Een kachel met een hoog opgegeven rendement is niet automatisch de beste keuze voor een werkplaats.
Als je de deur regelmatig openzet, verdwijnt de warmte alsnog naar buiten. En wanneer je de ruimte alleen een paar uur per dag gebruikt, kan een snel reagerende heater praktischer zijn dan een zware houtkachel die langzaam op temperatuur komt.
Kijk daarom naar het hele gebruikspatroon.
Hoe verwarm je een slecht geïsoleerde of open ruimte?
Een slechte isolatie is in een werkplaats vaak een groter probleem dan de kachel zelf.
Je kunt een enorme heater neerzetten, maar als de warmte via het dak, de muren en kieren verdwijnt, blijf je energie verstoken.
Begin daarom bij de grootste warmtelekken.
Een eenvoudige tochtstrip rond een buitendeur kan al helpen. Een geïsoleerde sectionaaldeur maakt nog meer verschil. Ook het plafond verdient aandacht. Warme lucht stijgt namelijk op en verzamelt zich bovenin.
Heb je een hoge werkplaats? Dan kan een plafondventilator of destratificatieventilator helpen om de warme lucht weer naar beneden te brengen.
Verwarm alleen waar je werkt
Dit is misschien wel de beste bespaartip voor een grote werkplaats.
Als je in een ruimte van 200 m² alleen aan een werkbank werkt, hoef je niet noodzakelijk de volledige 200 m² op dezelfde temperatuur te brengen.
Met een gerichte stralingsverwarmer of lokale verwarming kun je de plek waar je werkt comfortabel maken zonder de hele loods te verwarmen.
Dat kan vooral bij hoge bedrijfshallen een enorm verschil maken.
Houd deuren zo kort mogelijk open
Een openstaande overheaddeur is feitelijk een groot ventilatiegat.
Als een deur vaak open moet voor voertuigen, kan een snelrollende deur, strokengordijn of luchtgordijn helpen. Ook een eenvoudige gewoonte helpt: zet de heater niet automatisch hoger zodra de deur opengaat.
Warmte vasthouden in een grote loods of bedrijfshal
Bij grote hallen is het verstandig om eerst te kijken waar de warmte blijft.
Warme lucht stijgt. In een hal met een plafond van 6 of 8 meter kan het bovenin dus behoorlijk warm zijn terwijl je op werkhoogte nog steeds kou voelt.
Een ventilator die langzaam de lucht mengt, kan dan effectiever zijn dan simpelweg het vermogen van de heater verhogen.
Ook kun je verschillende zones maken. Een magazijn hoeft bijvoorbeeld niet dezelfde temperatuur te hebben als de werkplek.
Een praktische combinatie is vaak:
goede kierdichting + geïsoleerde deuren + luchtcirculatie + zoneverwarming + een thermostaat.
Dat klinkt minder spectaculair dan een heater van 30 kW, maar in de praktijk kan het veel meer opleveren.
Veilig stoken in de schuur en werkplaats
Een werkplaats is geen woonkamer. Er staan vaak brandbare materialen, machines, olie, benzine, verf, hout, karton en oplosmiddelen.
Dat maakt de plaatsing van de kachel extra belangrijk.
Zet een heater nooit zo neer dat warme lucht rechtstreeks tegen een wand, werkbank, houten constructie of opgeslagen materiaal blaast.
Houd de ruimte rondom de kachel vrij.
Gebruik ook geen brandbare materialen als geïmproviseerde afscherming. Een plaat hout achter een hete kachel is geen brandwerende oplossing.
Let op stof
In sommige werkplaatsen hangt veel fijnstof in de lucht. Denk aan houtstof, metaalstof of andere deeltjes.
Een kachel met een ventilator kan stof door de hele ruimte verspreiden. In combinatie met een ontstekingsbron kan dat een serieus risico vormen.
Een gewone werkplaatskachel is daarom niet automatisch geschikt voor iedere industriële omgeving. Bij explosiegevaarlijke of sterk stofhoudende omgevingen zijn specifieke installaties en classificaties nodig.
Houd brandblusmiddelen bereikbaar
Een brandblusser achter de kachel is weinig waard als je er tijdens een brand niet bij kunt.
Zorg dat je weet waar de blusmiddelen hangen en dat ze geschikt zijn voor de risico’s die in de werkplaats aanwezig zijn.
Ventilatie en koolmonoxide
Koolmonoxide, vaak afgekort tot CO, is een van de belangrijkste gevaren bij verbrandingstoestellen.
Je kunt het niet ruiken of zien. Klachten kunnen beginnen met hoofdpijn, duizeligheid en misselijkheid. Koolmonoxide ontstaat onder meer wanneer een verbranding niet goed verloopt of verbrandingsgassen onvoldoende worden afgevoerd.
Daarom is ventilatie bij gas-, diesel- en houtgestookte kachels geen detail maar een essentieel onderdeel van de installatie.
Een veelgemaakte fout is om in de winter alle ventilatieopeningen dicht te zetten omdat het anders tocht. Bij een verbrandingstoestel kan dat juist gevaarlijk zijn.
Plaats een CO-melder
Een goede CO-melder is een relatief goedkope extra beveiliging.
De Brandweer adviseert in een ruimte met een verbrandingstoestel een CO-melder aan het plafond, op 1 tot 3 meter horizontale afstand van de mogelijke CO-bron en niet direct naast een luchtinlaat of luchtuitlaat. Volg daarbij ook altijd het installatievoorschrift van de melder.
Een CO-melder vervangt overigens nooit een correcte installatie en voldoende ventilatie.
Wat doe je bij een CO-alarm?
Neem het alarm serieus. Zet het toestel uit als dat veilig kan, open deuren en ramen, ga naar buiten en bel 112 wanneer je een koolmonoxidevergiftiging vermoedt.
Ga niet eerst uitgebreid zoeken naar de oorzaak terwijl je in de ruimte blijft.
Zelf een werkplaatskachel installeren
Een elektrische bouwkachel is vaak eenvoudig te plaatsen. Bij een kachel met gas, diesel of hout ligt dat anders.
De exacte installatie hangt af van het toestel, de brandstof en de situatie. Vooral bij verbrandingstoestellen zijn luchttoevoer, rookgasafvoer, afstand tot brandbare materialen en de plaats van de uitmonding belangrijk.
Een globale aanpak ziet er als volgt uit.
Stap 1: bepaal de plek
Kies een plaats waar de warmte goed door de ruimte kan worden verspreid.
Zet de kachel niet midden tussen brandbare materialen en zorg dat de luchtinlaat niet kan worden geblokkeerd.
Stap 2: controleer de ondergrond
Een zware kachel moet stabiel staan. Bij een houtkachel moet de ondergrond bovendien geschikt zijn voor de hitte en eventuele vallende vonken.
Stap 3: zorg voor voldoende luchttoevoer
Een verbrandingstoestel heeft zuurstof nodig. Een goed afgesloten werkplaats kan daarom problemen geven.
Stap 4: plaats de rookgasafvoer volgens de voorschriften
Gebruik uitsluitend een rookgasafvoer die geschikt is voor het betreffende toestel en de gebruikte brandstof.
Maak geen eigen combinatie van willekeurige pijpen, verlopen en bochten omdat deze toevallig passen.
Stap 5: controleer de doorvoeren
Waar een rookgasafvoer door een wand of dak gaat, moet de constructie brandveilig worden uitgevoerd. De juiste afstand tot brandbare materialen is afhankelijk van de installatie en het gebruikte systeem.
Stap 6: laat gasinstallaties controleren
Bij gasverbrandingsinstallaties mag je niet zelf gaan improviseren. Voor werkzaamheden aan gasverbrandingsinstallaties gelden in Nederland certificeringseisen. Sinds 1 april 2023 mogen dergelijke werkzaamheden alleen door gecertificeerde bedrijven worden uitgevoerd.
Bij twijfel is een vakman dus geen overbodige luxe.
Rookgasafvoer: hier gaat het vaak mis
Een rookgasafvoer lijkt eenvoudig: pijp naar buiten en klaar.
Zo werkt het helaas niet.
De afvoer moet geschikt zijn voor de temperatuur en samenstelling van de rookgassen. Ook de trek is belangrijk. Een lange horizontale pijp of een groot aantal bochten kan de afvoer van rookgassen bemoeilijken.
De Brandweer wijst er onder meer op dat een rookgasafvoer voldoende trek moet hebben en dat bochten en horizontale delen de trek kunnen verstoren.
Ook de brandveiligheid van doorvoeringen verdient aandacht. Het Besluit bouwwerken leefomgeving stelt eisen aan brandveiligheid van rookgasafvoeren en de geschiktheid van de afvoer voor het betreffende verbrandingstoestel.
Bij een houtkachel of andere vaste installatie moet je bovendien rekening houden met lokale voorschriften en de manier waarop de rook zich bij omliggende gebouwen kan verspreiden.
Controleer daarom altijd de actuele regels voor jouw situatie voordat je een vaste kachel en rookgasafvoer aanlegt.
Wat kost een werkplaats de hele winter verwarmen?
Dat hangt sterk af van het vermogen, de brandstofprijs, de isolatie en het aantal uren dat de kachel draait.
Voor elektriciteit is de berekening eenvoudig:
vermogen in kW × aantal draaiuren = verbruik in kWh
Een elektrische kachel van 3 kW die 1.000 uur op vol vermogen draait, gebruikt theoretisch 3.000 kWh.
In werkelijkheid kan het verbruik lager uitvallen wanneer de thermostaat de kachel regelmatig uitschakelt of wanneer het toestel op een lager vermogen draait.
Bij brandstoffen zoals diesel, gas en hout moet je kijken naar de hoeveelheid brandstof die per uur wordt gebruikt en de hoeveelheid warmte die daadwerkelijk in de ruimte terechtkomt.
Reken niet alleen met de maximale capaciteit
Een kachel die maximaal 10 kW kan leveren, verbruikt niet automatisch de hele tijd alsof hij 10 kW produceert.
Dat verschil is belangrijk bij het berekenen van de stookkosten.
Stel daarom voor jezelf drie vragen:
Hoeveel uur per dag staat de kachel werkelijk aan?
Hoe vaak draait hij op vol vermogen?
Hoeveel dagen per jaar gebruik ik de werkplaats?
Daarmee krijg je een veel realistischer beeld van de kosten.
Een thermostaat verdient zichzelf vaak terug
Een thermostaat voorkomt dat de kachel blijft doorverwarmen wanneer de gewenste temperatuur al bereikt is.
Voor een werkplaats is een instelling van bijvoorbeeld 12 tot 16 graden vaak voldoende wanneer je actief bezig bent. Het heeft weinig zin om een ruimte de hele dag op kamertemperatuur te houden als je er maar enkele uren werkt.
De ideale temperatuur is uiteraard afhankelijk van het soort werk.
Onderhoud van een bouwkachel
Goed onderhoud verlengt niet alleen de levensduur van een kachel. Het is vooral belangrijk voor de veiligheid.
Bij een elektrische heater betekent onderhoud vooral dat je de luchtinlaat, ventilator en verwarmingselementen schoon houdt. Stofophoping kan de luchtstroom verminderen en voor extra warmteontwikkeling zorgen.
Bij een diesel- of gasheater komen daar onder meer de brander, brandstoftoevoer, ventilator en beveiligingen bij.
Een houtkachel vraagt weer aandacht voor de vuurhaard, as, rookgasafvoer en schoorsteen.
Maak de kachel niet schoon terwijl hij heet is
Dit klinkt logisch, maar wordt in een werkplaats gemakkelijk vergeten.
Laat het toestel volledig afkoelen voordat je begint met schoonmaken of onderhoud.
Houd filters en luchtinlaten schoon
Bij heaters met een ventilator is een verstopte luchtinlaat een veelvoorkomende oorzaak van problemen.
De kachel moet harder werken terwijl er juist minder lucht doorheen kan.
Controleer de rookgasafvoer
Bij verbrandingstoestellen moet je regelmatig controleren of het rookkanaal schoon, intact en vrij van blokkades is. De Brandweer adviseert bij houtkachels het rookkanaal regelmatig te laten controleren en schoonmaken.
Storingen en problemen zelf oplossen
Niet iedere storing betekent dat de kachel kapot is.
De kachel wordt niet warm
Controleer eerst de stroomvoorziening of brandstoftoevoer. Bij een elektrische kachel kan een zekering of aardlekschakelaar zijn uitgevallen.
Controleer ook of de thermostaat niet simpelweg te laag staat.
De ventilator draait maar er komt weinig warme lucht
Bij een elektrische heater kan het verwarmingselement defect zijn. Bij een brandstofheater kan er sprake zijn van een probleem met de brander of brandstoftoevoer.
Een vervuild filter of geblokkeerde luchtinlaat is eveneens een mogelijkheid.
Een dieselheater rookt sterk
Een beetje geur tijdens het opstarten kan afhankelijk van het type toestel voorkomen, maar duidelijke rookontwikkeling is geen probleem om te negeren.
Mogelijke oorzaken zijn vervuiling, slechte brandstofverneveling, onvoldoende lucht of een probleem met de brander.
Blijf niet eindeloos proberen wanneer de oorzaak niet duidelijk is.
De houtkachel trekt slecht
Controleer of het rookkanaal vrij is en of er voldoende trek aanwezig is.
Een koud rookkanaal, vervuiling, een verkeerde pijpconfiguratie of veel bochten kan de trek verminderen.
Rook die de werkplaats in komt is een duidelijke reden om het toestel niet verder te gebruiken totdat de oorzaak is gevonden.
De CO-melder gaat af
Dit is geen storing die je moet resetten en vervolgens vergeten.
Ga naar buiten, ventileer en laat de installatie controleren.
Welke merken maken goede bouwkachels?
Bij bouwkachels en werkplaatsheaters kom je onder meer merken tegen als Eurom, Qlima, Master, Trotec, Remko, Thermobile en Güde. Welke daarvan de beste keuze is, hangt sterk af van het type heater en de toepassing.
Bij een merk voor professioneel gebruik is vooral de beschikbaarheid van onderdelen en service interessant. Een goedkope kachel is minder aantrekkelijk als je na een paar jaar geen ventilator, thermostaat of branderonderdeel meer kunt krijgen.
Let daarom naast de aanschafprijs op:
- verkrijgbaarheid van onderdelen
- garantie en service
- duidelijke handleiding
- beveiliging tegen oververhitting
- thermostaat of andere regeling
- kwaliteit van de behuizing
- geluidsniveau
- geschiktheid voor langdurig gebruik
- beschikbaarheid van onderhoud
Voor professioneel gebruik zou ik eerder voor een degelijk toestel met goede onderdelenvoorziening kiezen dan voor het goedkoopste model met het hoogste opgegeven vermogen.
Veelgemaakte fouten bij het kopen van een werkplaatskachel
Een van de grootste fouten is een kachel kopen op basis van het hoogste aantal kilowatt.
“Hoe meer vermogen, hoe beter” klinkt logisch, maar dat is het niet.
Een veel te zware kachel kan onnodig veel energie gebruiken en de ruimte onaangenaam warm maken. Een te kleine kachel krijgt de temperatuur juist nooit op peil.
Een andere fout is alleen naar de aanschafprijs kijken.
Een elektrische heater van een paar tientjes kan in aanschaf aantrekkelijk zijn, maar bij honderden draaiuren kunnen de energiekosten veel belangrijker worden.
Ook wordt het geluidsniveau vaak vergeten. In een werkplaats waar je alleen af en toe klust maakt dat misschien weinig uit. Als je er acht uur per dag werkt, is een voortdurend loeiende ventilator een heel ander verhaal.
Verder wordt de luchtstroom vaak onderschat. Een heater die aan één kant van een grote loods staat, verwarmt niet automatisch de hele ruimte gelijkmatig.
De slimste manier om een werkplaats te verwarmen
De beste werkplaatsverwarming bestaat vaak niet uit één grote kachel.
Begin met de warmte die je niet hoeft te produceren.
Dicht kieren. Isoleer het plafond. Pak de grote werkplaatsdeur aan. Zorg dat ramen niet onnodig warmte verliezen.
Kijk daarna naar het gebruik.
Werk je maar een paar uur per dag? Dan is snel opwarmen belangrijk.
Werk je de hele dag in dezelfde ruimte? Dan wordt comfort, thermostaatregeling en efficiëntie belangrijker.
Werk je alleen aan een vaste werkbank? Dan kan plaatselijke stralingsverwarming veel slimmer zijn dan de hele ruimte verwarmen.
Is de ruimte hoog en groot? Denk dan aan luchtcirculatie en zones.
En heb je een verbrandingstoestel? Dan staan ventilatie en een veilige rookgasafvoer altijd bovenaan de lijst.
Welke werkplaatskachel past bij jou?
Voor een kleine garage of hobbyruimte is een elektrische bouwkachel vaak de eenvoudigste oplossing. Je hebt weinig installatie nodig en kunt de warmte direct regelen.
Voor een middelgrote werkplaats waarin regelmatig wordt gewerkt, kan een krachtigere elektrische heater of een goed geregelde brandstofheater interessanter zijn.
Voor een grote, slecht geïsoleerde loods kan een indirect gestookte diesel- of gasheater veel warmte leveren zonder dat je een enorme elektrische aansluiting nodig hebt.
Voor langdurige verwarming van een vaste werkplaats kan een houtkachel interessant zijn, mits een veilige en geschikte rookgasafvoer mogelijk is en houtstook op die locatie is toegestaan.
Voor een hoge bedrijfshal is het daarnaast de moeite waard om naar stralingsverwarming of zoneverwarming te kijken. Je hoeft immers niet altijd de volledige inhoud van de hal op dezelfde temperatuur te brengen.
Veelgestelde vragen over bouwkachels
Hoeveel kW heb ik nodig voor een garage?
Dat hangt vooral af van de inhoud en isolatie. Als grove richtlijn kun je voor een matig geïsoleerde garage rekenen met ongeveer 50 tot 80 watt per kubieke meter. Een slecht geïsoleerde ruimte kan richting 100 tot 150 watt per kubieke meter gaan.
Is een elektrische bouwkachel goedkoper dan een dieselheater?
Dat is niet in algemene zin te zeggen. Het hangt af van de energieprijzen, het rendement van het toestel en hoeveel warmte je daadwerkelijk nodig hebt. Elektrisch is wel eenvoudig en heeft geen lokale verbrandingsgassen.
Kan ik een diesel-heteluchtkanon binnen gebruiken?
Dat hangt volledig af van het type. Bij een direct gestookt toestel komen verbrandingsproducten in de verwarmde lucht terecht. Voor een afgesloten werkplaats waar mensen werken is dat daarom niet zonder meer geschikt. Een indirect gestookte heater met correcte rookgasafvoer is daarvoor veel geschikter.
Kan een bouwkachel op een normaal stopcontact?
Een lichte elektrische bouwkachel meestal wel. Bij hogere vermogens kan de belasting van een normale groep echter te groot worden. Controleer daarom altijd het vermogen en de elektrische aansluiting.
Is een thermostaat belangrijk?
Ja. Zeker wanneer je een werkplaats langere tijd verwarmt. Een thermostaat voorkomt dat de kachel blijft verwarmen wanneer de gewenste temperatuur al bereikt is.
Kan ik een houtkachel zelf aansluiten?
Een houtkachel is technisch eenvoudiger dan een gasinstallatie, maar dat betekent niet dat iedere rookgasafvoer zomaar geschikt is. De brandveiligheid, trek, doorvoeren en lokale regels moeten kloppen. Bij twijfel is professionele installatie verstandig.
Moet een werkplaats altijd geventileerd worden?
Bij verbrandingstoestellen is voldoende luchttoevoer essentieel. Ook bij elektrische verwarming blijft ventilatie belangrijk voor een gezonde werkomgeving, maar daar ontstaan geen verbrandingsgassen in de ruimte.
Waarom blijft het bovenin mijn werkplaats zo warm?
Warme lucht stijgt. In een hoge loods kan daardoor een flinke temperatuurverschil ontstaan tussen de vloer en het plafond. Een langzaam draaiende ventilator of destratificatiesysteem kan helpen om de warmte weer naar beneden te brengen.
Kan ik een bouwkachel onbeheerd laten draaien?
Dat is af te raden, zeker bij mobiele heaters en verbrandingstoestellen. Volg altijd de voorschriften van de fabrikant. Laat een kachel alleen draaien zonder toezicht wanneer het toestel en de installatie daar expliciet voor geschikt zijn.
Hoe voorkom ik dat mijn werkplaats snel weer afkoelt?
Pak de grootste warmtelekken aan. Vooral grote deuren, kieren, ramen en een slecht geïsoleerd dak kunnen veel warmte kosten. Een goede deur en isolatie kunnen daardoor meer effect hebben dan een zwaardere kachel.
Ervaringen
Heb je zelf ervaring met een bouwkachel of werkplaatskachel? Deel je ervaring dan onder dit artikel. Vertel bijvoorbeeld welk type verwarming je gebruikt, hoe groot je werkplaats is en of je tevreden bent over het resultaat.
Ook de ervaringen van andere gebruikers zijn interessant. Zo krijg je niet alleen informatie uit de specificaties van fabrikanten, maar ook een beter beeld van hoe een werkplaatskachel zich in de praktijk houdt. Dat kan helpen bij het maken van de juiste keuze.
Geef een reactie