Een goede bergschoen is iets anders dan een gewone wandelschoen. In de bergen krijg je te maken met rotsen, losse stenen, steile hellingen, modder, hoogteverschillen en vaak snel wisselend weer. Je schoenen moeten daarom niet alleen lekker zitten, maar ook voldoende grip, bescherming en stabiliteit bieden.

In dit artikel kijken we uitsluitend naar bergschoenen voor wandelen en trekking in de bergen. Klimschoenen zijn een heel ander verhaal en behandelen we alleen om het verschil duidelijk te maken. Je leest waar een goede bergschoen aan moet voldoen, wanneer je voor leer of synthetisch kiest, wat Vibram, GORE-TEX en profieldiepte betekenen en of het verstandig is om flink te besparen op bergschoenen.

Inhoudsopgave

• Wat zijn bergschoenen?
• Verschil tussen bergschoenen en gewone wandelschoenen
• Aan welke eigenschappen moeten goede bergschoenen voldoen?
• De 10 beste merken voor bergschoenen
• Leren versus synthetische bergschoenen
• Goedkope bergschoenen versus de beste bergschoenen
• Wat betekent een Vibram-zool?
• Profieldiepte van bergschoenen
• GORE-TEX en andere waterdichte bergschoenen
• Wat is het verschil tussen bergschoenen en klimschoenen?
• Bergschoenen passen: hier gaat het vaak mis
• Bergschoenen onderhouden
• Wanneer moet je bergschoenen vervangen?
• Ervaringen

Wat zijn bergschoenen?

Bergschoenen zijn stevige wandelschoenen die speciaal zijn ontwikkeld voor wandelen en trekken over bergachtig en vaak ongelijk terrein. Ze zijn meestal stijver en robuuster dan lichte wandelschoenen en hebben een zool die meer grip en bescherming biedt.

Daarmee zijn ze vooral bedoeld voor wandelingen waarbij je over rotsachtige paden, puinhellingen, steile bergpaden en andere ruwe ondergrond loopt. Een goede bergschoen helpt je voet stabiel te houden en beschermt hem tegen stenen en andere obstakels.

Er bestaat overigens niet één soort bergschoen. Voor een goed aangelegd bergpad in de Alpen heb je iets anders nodig dan voor een zware trekking met een grote rugzak over rotsachtig terrein.

Een belangrijke misvatting is dat een zo stevig mogelijke schoen altijd de beste keuze is. Een extreem stijve bergschoen kan op eenvoudige wandelpaden juist onnodig zwaar en vermoeiend zijn. De schoen moet passen bij het terrein, de afstand en de bepakking.

• Overzicht met goede bergschoenen

Verschil tussen bergschoenen en gewone wandelschoenen

Een gewone wandelschoen is vaak gemaakt om comfortabel en relatief licht te lopen. Bij een bergschoen verschuift de nadruk meer naar bescherming, stabiliteit en grip.

Een bergschoen heeft meestal een stijvere zool. Daardoor voelt de schoen minder soepel aan, maar je voet wordt beter ondersteund wanneer je over stenen en ongelijke ondergrond loopt.

Ook de constructie is doorgaans robuuster. De neus en zijkanten zijn beter beschermd tegen stoten en de zool heeft vaak een dieper en agressiever profiel.

Bij een gewone wandeling in Nederland zijn die eigenschappen lang niet altijd nodig. Op een berghelling merk je het verschil echter snel. Een schoen die op een vlak wandelpad heerlijk soepel voelt, kan op een rotsachtig pad ineens te weinig steun en bescherming bieden.

Zo kies je de beste wandelschoenen

Waarom een stijve zool prettig kan zijn

Een stijve zool klinkt in eerste instantie niet comfortabel. Toch heeft dit in de bergen een voordeel. Je voet hoeft zich minder aan te passen aan iedere steen waar je op terechtkomt.

Op een ongelijk rotsachtig pad kan een soepele schoen voortdurend meebuigen. Met een stijvere zool wordt de druk beter verdeeld en kun je stabieler over kleine rotsen en scherpe randen stappen.

Dat is vooral merkbaar wanneer je langere tijd onderweg bent of met een rugzak loopt.

Aan welke eigenschappen moeten goede bergschoenen voldoen?

Een goede bergschoen moet vooral passen bij het terrein waarvoor je hem gebruikt. Toch zijn er een aantal eigenschappen waar je eigenlijk altijd op moet letten.

Grip

Grip is misschien wel de belangrijkste eigenschap van een bergschoen. Op natte stenen of los grind wil je erop kunnen vertrouwen dat je zool niet zomaar wegglijdt.

Een goed profiel is daarbij belangrijk, maar het rubber en de samenstelling van de zool spelen minstens zo’n grote rol. Een extreem diep profiel betekent dus niet automatisch maximale grip.

Stabiliteit

Op bergpaden staat je voet regelmatig schuin. Een goede bergschoen voorkomt niet dat je voet beweegt, maar geeft wel een stabiele basis.

Een stevige hielconstructie en een zool die niet overdreven gemakkelijk verdraait kunnen daarbij veel verschil maken.

Bescherming

Bergpaden zijn niet altijd vriendelijk voor je schoenen. Rotsen, stenen en takken kunnen tegen je voeten komen. Een verstevigde neus en stevige materialen aan de zijkanten zijn daarom geen overbodige luxe.

Waterbestendigheid

In de bergen kun je binnen een paar minuten van droog pad in een natte omgeving terechtkomen. Een waterafstotende of waterdichte bergschoen is daarom vaak een verstandige keuze.

Maar ook hier geldt: waterdichtheid is niet voor iedereen noodzakelijk. Wie voornamelijk bij droog zomerweer over goed onderhouden bergpaden wandelt, kan juist meer hebben aan een goed ventilerende schoen.

Pasvorm

Een bergschoen moet stevig om je voet zitten zonder te knellen. Vooral de hiel moet goed worden vastgehouden.

Je tenen hebben juist wat bewegingsruimte nodig. Bij een afdaling schuift je voet namelijk gemakkelijk naar voren. Als je tenen dan de voorkant van de schoen raken, kan een afdaling pijnlijk worden en kunnen teennagels beschadigd raken.

Gewicht

Gewicht wordt vaak onderschat. Een paar honderd gram extra per voet voel je na een lange bergwandeling behoorlijk.

Aan de andere kant is ultralicht niet automatisch beter. Een lichte schoen die te weinig steun biedt, kan op zwaar terrein juist vermoeiender zijn.

De kunst is dus om geen zwaardere schoen te kiezen dan nodig, maar ook niet zo licht te gaan dat je bescherming en stabiliteit mist.

De 10 beste merken voor bergschoenen

Er zijn veel merken die uitstekende bergschoenen maken. De onderstaande namen behoren al jarenlang tot de bekende spelers op het gebied van wandel-, trekking- en bergschoenen.

Lowa

Lowa is een bekende specialist op het gebied van wandel- en bergschoenen. Het merk heeft zowel relatief lichte bergschoenen als zeer stevige modellen voor zwaar terrein. De schoenen staan bekend om hun degelijke constructie en verschillende pasvormen.

Meindl

Meindl heeft een lange geschiedenis in wandel- en bergschoenen. Het assortiment loopt van lichte trekkingschoenen tot stevige bergschoenen. Vooral de verschillende leestvormen maken het merk interessant voor mensen die moeite hebben met de standaard pasvorm.

Hanwag

Hanwag richt zich sterk op wandel- en bergschoenen en staat bekend om stevige constructies en aandacht voor pasvorm. Het merk heeft schoenen voor zowel klassieke bergwandelingen als zwaardere tochten.

Scarpa

Scarpa is vooral bekend in de bergsport. Het merk maakt zowel wandelschoenen voor bergtochten als schoenen voor technische bergsport en klimmen. Daardoor is er veel keuze voor wie serieus de bergen in gaat.

Salomon

Salomon heeft een sterk sportieve benadering en maakt veel lichte wandel- en trailschoenen, maar ook stevigere schoenen voor bergachtig terrein. Vooral wandelaars die een lichtere en soepelere schoen zoeken komen hier vaak uit.

La Sportiva

La Sportiva komt uit de bergsport en heeft een sterke reputatie op het gebied van berg- en klimschoenen. Het assortiment bevat zowel stevige wandelschoenen als schoenen voor technisch terrein.

Merrell

Merrell is vooral bekend om comfortabele outdoor- en wandelschoenen. Het merk heeft ook modellen die geschikt zijn voor bergachtig terrein, waarbij relatief laag gewicht vaak een belangrijke rol speelt.

Mammut

Mammut heeft een brede achtergrond in bergsport en outdoor. De bergschoenen zijn gericht op verschillende niveaus van wandelen en trekking en zijn interessant voor mensen die regelmatig in alpien terrein komen.

Adidas Terrex

Adidas Terrex richt zich op de sportieve kant van outdoor. Het aanbod omvat lichte wandelschoenen en stevigere modellen voor bergachtig terrein. Vooral voor wandelaars die een sportief gevoel belangrijk vinden, is dit een merk om te bekijken.

Zamberlan

Zamberlan is een Italiaanse fabrikant die zich sterk richt op wandel- en bergschoenen. Het merk heeft een reputatie op het gebied van stevige, duurzame schoenen en traditionele schoenconstructies.

Dit betekent overigens niet dat één van deze merken voor iedereen de beste bergschoenen maakt. Bij bergschoenen is de pasvorm zo belangrijk dat je beter verschillende merken kunt passen dan blind voor een bepaalde naam kunt kiezen.

Leren versus synthetische bergschoenen

Leer is van oudsher een populair materiaal voor bergschoenen. Het is sterk, slijtvast en kan zich na verloop van tijd naar de voet vormen.

Een nadeel is het gewicht. Leren bergschoenen zijn vaak zwaarder dan vergelijkbare schoenen van synthetische materialen. Daarnaast vraagt leer meer onderhoud en kan het langer duren voordat een natte schoen weer helemaal droog is.

Synthetische bergschoenen zijn meestal lichter en voelen vaak vanaf het begin wat soepeler aan. Ze zijn daardoor aantrekkelijk voor wandelaars die veel kilometers maken.

Dat betekent niet dat synthetisch automatisch moderner of beter is. Wie veel door ruig terrein loopt en zijn schoenen zwaar belast, kan juist de robuustheid van leer waarderen.

Er zijn ook veel combinaties. Een bergschoen kan bijvoorbeeld een leren buitenkant hebben met synthetische delen voor ventilatie en gewichtsbesparing. Kijk daarom naar de hele schoen en niet alleen naar het materiaal waarvan het grootste deel is gemaakt.

Goedkope bergschoenen versus de beste bergschoenen

Bij bergschoenen is goedkoop niet per definitie slecht. Voor eenvoudige bergwandelingen hoef je geen extreem dure schoen te kopen.

Toch zit er meestal een reden achter een groot prijsverschil. Duurdere bergschoenen kunnen bijvoorbeeld betere materialen, een nauwkeurigere pasvorm, een stevigere constructie of een geavanceerdere zool hebben. Ook afwerking en duurzaamheid spelen mee.

Het verschil merk je vooral wanneer je de schoenen intensief gebruikt.

Voor iemand die één week per jaar een eenvoudige bergwandeling maakt, kan een betaalbaar paar prima voldoen. Wie meerdere weken per jaar in de bergen loopt, lange trekkings maakt of met zware bepakking onderweg is, heeft meer reden om te investeren.

Let daarbij niet alleen op de prijs. Een dure bergschoen die niet goed past, is uiteindelijk een slechtere aankoop dan een goedkoper paar dat perfect om je voeten zit.

Waar je beter niet op kunt bezuinigen

Als je moet kiezen, zou ik bij bergschoenen eerder investeren in een goede pasvorm en zool dan in allerlei extra’s.

Een mooi materiaal, een bekend membraan of een opvallend design is minder belangrijk dan een schoen die je voet urenlang comfortabel en stabiel houdt.

Wat betekent een Vibram-zool?

Vibram is een bekende fabrikant van rubberen zolen voor onder andere wandel- en bergschoenen. De naam Vibram wordt daarom vaak gezien als een kwaliteitskenmerk.

Toch betekent “Vibram” niet dat iedere zool hetzelfde is. Vibram maakt verschillende rubbers en profielontwerpen voor verschillende toepassingen.

Een bergschoen met een Vibram-zool kan dus uitstekend zijn, maar de naam alleen zegt nog niet hoeveel grip de schoen op natte rots, modder of los grind heeft.

Kijk vooral naar het profiel en het soort rubber dat voor de betreffende toepassing wordt gebruikt.

Ook andere fabrikanten maken uitstekende zolen. Een bergschoen hoeft dus absoluut geen Vibram-zool te hebben om goed te zijn.

Profieldiepte van bergschoenen

Het profiel onder een bergschoen zorgt ervoor dat de zool zich als het ware in de ondergrond kan vastgrijpen.

Op modder en losse grond is een grover profiel meestal handig. Op rotsachtige ondergrond is de vorm en plaatsing van de noppen minstens zo belangrijk als de diepte.

Een veelgemaakte denkfout is dat een zo diep mogelijk profiel altijd de beste grip geeft. Dat is niet zo. Op harde, gladde rots kan een zool met een geschikt rubber en een minder extreem profiel juist beter contact maken met de ondergrond.

Kijk daarom naar het terrein waarop je gaat lopen.

Wanneer is het profiel versleten?

Controleer het profiel regelmatig. Als de noppen duidelijk zijn afgerond of grote delen van het profiel zijn afgesleten, neemt de grip af.

Wacht niet tot de zool volledig glad is. In de bergen kan een vermindering van grip veel belangrijker zijn dan op een normaal wandelpad.

GORE-TEX en waterdichte bergschoenen

GORE-TEX is een bekende membraantechnologie die wordt gebruikt in waterdichte wandelschoenen en bergschoenen. Het materiaal is ontworpen om water van buiten tegen te houden en tegelijkertijd waterdamp naar buiten te laten.

Voor bergwandelaars kan dat prettig zijn wanneer je regelmatig door regen, nat gras, smeltwater of vochtige sneeuw loopt.

Een waterdichte bergschoen heeft echter ook een nadeel: bij warm weer kan een goed geventileerde niet-waterdichte schoen prettiger aanvoelen.

Daarom is GORE-TEX niet automatisch een vereiste voor de beste bergschoen. Het hangt af van wanneer en waar je wandelt.

Wie vooral in een droge bergzomer op goed onderhouden paden loopt, kan de voorkeur geven aan ventilatie. Wie in wisselvallig weer lange tochten maakt, zal waterdichtheid waarschijnlijk belangrijker vinden.

Let er bovendien op dat waterdichtheid niet alleen van het membraan afhangt. De tong, naden, buitenlaag en constructie van de schoen spelen allemaal mee.

Wat is het verschil tussen bergschoenen en klimschoenen?

Bergschoenen en klimschoenen worden nogal eens door elkaar gehaald, maar ze zijn voor totaal verschillende activiteiten gemaakt.

Bergschoenen zijn bedoeld om mee te wandelen en te trekken. Ze moeten urenlang comfortabel zijn en voldoende steun, grip en bescherming bieden op verschillende soorten terrein.

Klimschoenen zijn juist gemaakt om te klimmen. Ze zijn veel nauwer om de voet gevormd en hebben een zool die maximale grip en precisie op kleine richels en rotsranden mogelijk maakt.

Een klimschoen is meestal helemaal niet geschikt om er lange wandelingen mee te maken. Comfort is bij een klimschoen ondergeschikt aan controle en precisie.

Ook een bergschoen is geen klimschoen. Dat hij stevig is en een goede grip heeft, betekent niet dat hij bedoeld is voor technisch klimmen.

Wie naar een berggebied gaat waar wandelen en klimmen elkaar afwisselen, kan daarom beide soorten schoenen nodig hebben.

Bergschoenen passen: hier gaat het vaak mis

Een goede bergschoen kopen begint niet bij het merk, maar bij je voeten.

Pas bergschoenen bij voorkeur aan het einde van de dag. Je voeten zijn dan vaak iets dikker dan ’s morgens. Dat geeft een realistischer beeld van hoe de schoen tijdens een lange tocht zit.

Neem ook de sokken mee die je tijdens het wandelen gebruikt.

De hiel moet goed vastzitten. Je wilt niet dat je hiel bij iedere stap omhoog komt, want daardoor ontstaat wrijving en kunnen blaren ontstaan.

Voorin moet voldoende ruimte zijn. Ga tijdens het passen een helling of trap af als dat mogelijk is. Je tenen mogen de voorkant van de schoen niet raken.

Dit is belangrijker dan veel mensen denken. Een schoen die tijdens het passen op een vlakke winkelvloer perfect lijkt, kan tijdens een afdaling ineens te klein blijken.

Een bergschoen mag best stevig aanvoelen

Een bergschoen hoeft niet hetzelfde gevoel te geven als een sportschoen. Zeker bij een stevige bergschoen kan het even wennen zijn dat de zool minder soepel buigt.

Dat is geen probleem zolang je voet nergens wordt afgekneld en je normaal kunt lopen.

Bergschoenen onderhouden

Bergschoenen krijgen vaak flink wat te verduren. Modder, regen, stof, stenen en zweet hebben allemaal invloed op de levensduur.

Maak je schoenen na een wandeling schoon. Gebruik bij veel modder gewoon water en een zachte borstel. Laat ze daarna rustig drogen.

Zet natte bergschoenen niet rechtstreeks op een hete radiator. Vooral leer kan hierdoor uitdrogen en beschadigen. Ook lijmverbindingen kunnen slecht tegen extreme warmte.

Leren bergschoenen hebben regelmatig onderhoud nodig. Een geschikt verzorgingsmiddel houdt het leer soepel en helpt de waterafstotende eigenschappen op peil te houden.

Bij schoenen met een waterdicht membraan moet je voorzichtig zijn met vetten en andere onderhoudsmiddelen. Gebruik een product dat geschikt is voor het materiaal en de constructie van jouw schoenen.

Haal na een lange tocht de binnenzolen eruit. Zo kan de binnenkant beter drogen.

Bergschoenen niet alleen aan de buitenkant controleren

Kijk bij het onderhoud ook naar de zool en de randen van de schoen. Let op loslatende delen, scheuren en beschadigingen.

Controleer daarnaast de veters en veterhaken. Een beschadigde veter of haak lijkt misschien een klein probleem, maar in de bergen wil je niet halverwege je tocht ontdekken dat je schoen niet meer goed vastgezet kan worden.

Wanneer moet je bergschoenen vervangen?

Een bergschoen hoeft niet vervangen te worden omdat hij een bepaalde leeftijd heeft bereikt. De staat van de schoen is veel belangrijker.

Kijk naar het profiel. Is dit sterk afgesleten, dan neemt de grip af.

Controleer ook de zool op scheuren of loslatende delen. Bij een schoen die intensief is gebruikt kan de tussenzool na verloop van tijd zijn veerkracht verliezen.

Let daarnaast op de pasvorm. Als de schoen zijn oorspronkelijke stevigheid heeft verloren of je voet steeds minder goed wordt omsloten, is dat een teken dat hij zijn beste tijd kan hebben gehad.

Bij leren bergschoenen kan de buitenkant er soms nog prima uitzien terwijl de zool of lijmverbindingen al sterk zijn verouderd. Alleen naar het leer kijken is daarom niet genoeg.

Bij een lange bergtocht is het verstandig om met schoenen te vertrekken waarvan je zeker weet dat ze nog betrouwbaar zijn. Een schoen die thuis nog “wel mee kan”, is niet altijd een verstandige keuze wanneer je er dagenlang ver van huis op moet vertrouwen.

Ervaringen

Heb jij ervaring met bergschoenen? Plaats dan onder dit artikel je eigen ervaringen. Vertel bijvoorbeeld op welk soort terrein je de schoenen gebruikt, of je liever leer of synthetisch draagt en hoe de schoenen bevallen tijdens lange bergwandelingen.

Ook de ervaringen van andere wandelaars kunnen helpen bij het kiezen van een paar bergschoenen dat echt bij jouw manier van wandelen past.