Een radiatorventilator is een eenvoudige manier om meer warmte uit een bestaande radiator te halen. Kleine ventilatoren blazen de warme lucht die langs de radiator opstijgt actief de kamer in. Daardoor kan een ruimte sneller opwarmen en kan een radiator meer warmte afgeven, vooral wanneer het verwarmingswater minder heet is.

Maar hoeveel heb je er in de praktijk aan? Werkt een radiatorventilator ook bij een warmtepomp? Past hij op iedere radiator en verdien je de aanschaf terug met een lagere energierekening?

In dit artikel lees je hoe een radiatorventilator werkt, hoeveel energie je ermee kunt besparen, welke radiatoren geschikt zijn en waar je op moet letten voordat je er een koopt.

Inhoudsopgave

• Wat is een radiatorventilator?
• Hoe werkt een radiatorventilator?
• Hoeveel energie bespaar je met een radiatorventilator?
• Welke radiatorventilator is het beste?
• Op welke radiatoren past een radiatorventilator?
• Werkt een radiatorventilator ook met een warmtepomp?
• Hoeveel radiatorventilatoren heb je nodig?
• Maakt een radiatorventilator veel geluid?
• Gebruikt een radiatorventilator veel stroom?
• Wanneer heeft een radiatorventilator weinig zin?
• Radiatorventilator zelf plaatsen
• Radiatorventilator of radiator vervangen?
• Andere manieren om meer warmte uit je radiator te halen
• Is een radiatorventilator de investering waard?
• Veelgestelde vragen over radiatorventilatoren
• Ervaringen

Wat is een radiatorventilator?

Een radiatorventilator is een smalle ventilator die je aan of onder een radiator bevestigt. De ventilatoren verplaatsen de warme lucht die normaal gesproken vanzelf langs de radiator omhoog stroomt. Daardoor komt de warmte sneller en beter in de kamer terecht.

Zonder ventilator is een radiator voor een groot deel afhankelijk van natuurlijke convectie. De lucht rond de radiator warmt op, stijgt omhoog en verspreidt zich vervolgens door de ruimte. Dat werkt prima, maar het proces is niet bijzonder snel.

Een radiatorventilator helpt de luchtstroom een handje.

Dat klinkt misschien als een klein verschil, maar het kan vooral bij moderne verwarmingssystemen interessant zijn. Een radiator die met relatief lauw water wordt verwarmd, geeft minder warmte af dan dezelfde radiator met heel heet water. Door de lucht langs de radiator actief te laten stromen, kan de warmteafgifte worden vergroot.

Milieu Centraal noemt radiatorventilatoren dan ook als een eenvoudige maatregel om een woning sneller warm te krijgen en energie te besparen. Volgens Milieu Centraal kan een radiator met ventilator ongeveer 20 procent meer warmte afgeven.

Hoe werkt een radiatorventilator?

De meeste radiatorventilatoren worden aan de onderkant van een radiator geplaatst. Een temperatuursensor zorgt ervoor dat de ventilatoren automatisch beginnen te draaien wanneer de radiator warm wordt.

Dat is belangrijk. Een goede radiatorventilator moet niet de hele dag draaien.

Wanneer de radiator koud is, heeft ventileren immers weinig zin. Er is dan nauwelijks warmte die je de kamer in kunt blazen.

Zodra het verwarmingswater de radiator opwarmt, starten de ventilatoren. De lucht langs en tussen de radiatorplaten wordt daardoor sneller verplaatst. De warme lucht verspreidt zich vervolgens verder door de kamer.

Wanneer de radiator weer afkoelt, stoppen de ventilatoren automatisch.

Een radiatorventilator voegt dus geen extra warmte toe. Dat is een belangrijk verschil met bijvoorbeeld een elektrische kachel. De energie zit nog steeds in het warme water van de cv-installatie of het verwarmingssysteem. De ventilator zorgt er alleen voor dat die warmte efficiënter aan de kamer wordt afgegeven.

Dat heeft een interessant gevolg: de winst zit niet alleen in een kamer die sneller warm wordt. Een radiatorventilator kan er ook voor zorgen dat je met een lagere watertemperatuur toch voldoende warmte uit bestaande radiatoren haalt.

Hoeveel energie bespaar je met een radiatorventilator?

Hier moet je voorzichtig zijn met spectaculaire besparingsclaims.

Een radiatorventilator kan wel degelijk energie besparen, maar er bestaat geen vast percentage dat voor iedere woning geldt. De besparing hangt af van de radiator, de watertemperatuur, de isolatie van de woning, de gewenste kamertemperatuur en de manier waarop je verwarmt.

Het is daarom niet verstandig om uit te gaan van een belofte als “een radiatorventilator bespaart altijd 20 procent op je gasrekening”.

Dat is veel te simpel.

Milieu Centraal geeft aan dat een radiator met ventilator ongeveer 20 procent meer warmte kan afgeven. Dat betekent niet automatisch dat je ook 20 procent minder gas verbruikt. De warmteafgifte van de radiator en het totale energieverbruik van de woning zijn namelijk twee verschillende dingen.

De besparing ontstaat vooral wanneer je de hogere warmteafgifte ook daadwerkelijk benut om efficiënter te verwarmen.

Stel bijvoorbeeld dat een kamer met een gewone radiator langzaam warm wordt. Met een radiatorventilator gaat dat sneller. Je kunt dan mogelijk de cv-watertemperatuur verlagen terwijl de kamer nog steeds comfortabel warm wordt. Bij een moderne cv-ketel kan een lagere temperatuur gunstig zijn voor het rendement. Bij een warmtepomp is een lage watertemperatuur helemaal belangrijk voor een laag stroomverbruik.

Een radiatorventilator is daarom vooral interessant als onderdeel van het totale verwarmingssysteem, en niet als een los wondermiddel om de energierekening te halveren.

Welke radiatorventilator is het beste?

Er is niet één radiatorventilator die voor iedere woning de beste keuze is.

De belangrijkste eigenschap is dat de ventilator goed past bij je radiator en automatisch reageert op de temperatuur. Daarnaast zijn het geluidsniveau, de bevestiging, de lengte en de mogelijkheid om meerdere ventilatoren aan elkaar te koppelen belangrijk.

De SpeedComfort is een van de bekendste radiatorventilatoren in Nederland en is verkrijgbaar in verschillende uitvoeringen voor verschillende radiatorlengtes. Het systeem werkt met een temperatuursensor en magnetische bevestiging.

Hieronder vind je de aanbiedingen van deze goede radiatorventilatoren bij drie winkels.

1. Aanbieding SpeedComfort radiator ventilator
2. Aanbieding SpeedComfort radiator ventilator
3. Aanbieding SpeedComfort radiator ventilator

Een goede radiatorventilator heeft in de praktijk vooral deze eigenschappen:

• hij schakelt automatisch in en uit;
• hij past goed bij de afmetingen van de radiator;
• hij kan voldoende lucht langs de radiator verplaatsen;
• hij is niet onnodig luidruchtig;
• hij is gemakkelijk schoon te maken;
• de bevestiging zit stevig;
• onderdelen of uitbreidingen zijn verkrijgbaar wanneer dat nodig is.

Voor een slaapkamer kan een stille ventilator belangrijker zijn dan voor een woonkamer. In een werkkamer waar je regelmatig stil zit, merk je een zoemend geluid bovendien sneller dan in een woonkamer waar televisie, gesprekken en andere geluiden aanwezig zijn.

De beste keuze is dus niet per se de krachtigste radiatorventilator, maar de ventilator die bij jouw radiator én jouw gebruik past.

Op welke radiatoren past een radiatorventilator?

Radiatorventilatoren zijn vooral interessant bij radiatoren met platen en lamellen. Bij dergelijke radiatoren is veel oppervlak beschikbaar waarlangs warme lucht omhoog kan bewegen.

Een dubbele radiator met lamellen is bijvoorbeeld een logische kandidaat. Hetzelfde geldt voor een driedubbele radiator.

Bij een enkele vlakke radiator zonder lamellen is het effect vaak kleiner. Er is simpelweg minder oppervlak waarlangs de lucht efficiënt kan worden geleid.

Ook bij convectoren kunnen ventilatoren nuttig zijn. Daar is het principe eigenlijk hetzelfde: de ventilator versterkt de luchtstroom langs het warme oppervlak.

Controleer altijd hoe de radiatorventilator moet worden gemonteerd. Bij sommige modellen zitten de ventilatoren onder de radiator, terwijl andere systemen op een andere manier worden bevestigd.

Een handige tip: meet eerst de beschikbare ruimte voordat je iets bestelt. Kijk niet alleen naar de lengte van de radiator, maar ook naar de ruimte tussen de radiatorplaten en naar de manier waarop de poten, leidingen en thermostaatkraan zijn geplaatst.

Een radiator kan namelijk lang genoeg zijn, maar toch ongeschikt blijken omdat er onderaan geen ruimte is voor de ventilator.

Werkt een radiatorventilator ook met een warmtepomp?

Ja. Sterker nog: juist bij een warmtepomp kan een radiatorventilator interessant zijn.

Een warmtepomp werkt het efficiëntst wanneer het verwarmingswater niet onnodig heet hoeft te worden. Traditionele radiatoren zijn echter vaak ontworpen voor hogere watertemperaturen.

Bij een lagere temperatuur neemt de warmteafgifte van zo’n radiator af.

Een radiatorventilator kan dat deels opvangen door de lucht langs de radiator sneller te laten stromen. Daardoor kan een bestaande radiator bij een lagere watertemperatuur toch meer warmte aan de kamer afgeven.

Milieu Centraal noemt radiatorventilatoren daarom expliciet als een mogelijke verbetering wanneer je met een warmtepomp en bestaande radiatoren verwarmt. Voor een warmtepomp is wel een ventilator met een temperatuursensor nodig die ook bij lagere radiatortemperaturen inschakelt.

Dit is een van de interessantste toepassingen van een radiatorventilator.

Heb je een warmtepomp en krijg je een bepaalde kamer onvoldoende warm? Dan kan een radiatorventilator een relatief eenvoudige oplossing zijn voordat je meteen een grotere radiator laat plaatsen.

Het is wel verstandig eerst te controleren waarom de kamer onvoldoende warm wordt. Soms is de radiator gewoon te klein, is de waterzijdige inregeling niet goed of is de isolatie van de ruimte het echte probleem.

Beste verwarming

Hoeveel radiatorventilatoren heb je nodig?

Dat hangt vooral af van de lengte van de radiator en het ontwerp van de ventilator.

Bij een korte radiator kan één ventilator voldoende zijn. Bij langere radiatoren zijn meerdere ventilatoren nodig om een groot deel van de radiator effectief te ondersteunen.

Meer ventilatoren betekent echter niet automatisch een evenredig grotere besparing.

Als een radiator bijvoorbeeld maar een klein gedeelte van de tijd warmte afgeeft, heeft het weinig zin om een enorme hoeveelheid ventilatorcapaciteit onder die radiator te plaatsen.

Een goede aanpak is daarom om te beginnen met de radiator die het probleem veroorzaakt.

Heb je één kamer die langzaam warm wordt? Plaats daar eerst een radiatorventilator. Je kunt dan zelf ervaren of het verschil groot genoeg is om ook andere radiatoren aan te pakken.

Dat is vaak verstandiger dan meteen iedere radiator in huis uitrusten met ventilatoren.

Maakt een radiatorventilator veel geluid?

Dat verschilt per apparaat en vooral per persoon.

Een radiatorventilator maakt geluid. De kleine ventilatoren draaien immers daadwerkelijk. Het geluid is meestal niet hard, maar in een stille kamer kan het wel hoorbaar zijn.

Milieu Centraal noemt geluid dan ook als een mogelijk nadeel en adviseert mensen die gevoelig zijn voor geluid om eerst één radiatorventilator uit te proberen.

Voor een woonkamer is het geluid voor veel mensen nauwelijks een probleem. In een slaapkamer kan het een ander verhaal zijn.

Let daarom niet alleen op het opgegeven maximale geluidsniveau. Hoe een ventilator in jouw woning klinkt, hangt ook af van de plaatsing. Een ventilator die tegen een metalen radiator trilt, kan bijvoorbeeld een ander geluid geven dan een apparaat dat netjes vrij hangt.

Ook stof kan na verloop van tijd invloed hebben op het geluid.

Gebruikt een radiatorventilator veel stroom?

Nee.

De ventilatoren gebruiken elektriciteit, maar het verbruik is relatief klein. Milieu Centraal spreekt over slechts enkele kilowattuur per jaar bij normaal gebruik.

Dat is belangrijk wanneer je de besparing wilt berekenen. Je moet de elektriciteit die de ventilator gebruikt natuurlijk wel meenemen, maar die is doorgaans klein ten opzichte van de mogelijke besparing op de verwarmingsenergie.

Een goede radiatorventilator schakelt bovendien automatisch uit wanneer de radiator koud is. Daardoor draait hij niet onnodig.

Wil je zelf controleren hoeveel jouw exemplaar gebruikt? Een eenvoudige energiemeter tussen de stekker en het stopcontact kan dat vrij nauwkeurig laten zien.

Dat is eigenlijk een betere manier om het verbruik te beoordelen dan afgaan op algemene cijfers. Het aantal draaiuren verschilt immers sterk per huishouden.

Wanneer heeft een radiatorventilator weinig zin?

Een radiatorventilator is geen oplossing voor ieder verwarmingsprobleem.

Heb je een zeer goed geïsoleerde woning waarin de radiator de kamer al gemakkelijk warm krijgt, dan kan het effect beperkt zijn. De kamer wordt misschien iets sneller warm, maar je zult niet automatisch een grote daling op je energierekening zien.

Ook bij een radiator die veel te klein is voor de ruimte kan een ventilator het probleem niet altijd oplossen.

De ventilator kan de warmteafgifte verbeteren, maar er zit een grens aan wat je uit een kleine radiator kunt halen.

Verder heeft een radiatorventilator weinig zin wanneer de radiator nauwelijks warm wordt door een probleem met de installatie. Denk bijvoorbeeld aan een slecht ingeregeld verwarmingssysteem, lucht in de radiator of een thermostaatkraan die niet goed werkt.

Los eerst het basisprobleem op.

Ook een radiator die achter een dichte ombouw zit, verdient aandacht. De warmte kan daar simpelweg moeilijk de kamer in. Een ventilator onder de radiator plaatsen terwijl de voorkant grotendeels is afgesloten, is dan niet de meest logische eerste stap.

Radiatorventilator zelf plaatsen

Een groot voordeel van radiatorventilatoren is dat je ze meestal zonder ingrijpende werkzaamheden kunt plaatsen.

Bij systemen met magnetische bevestiging is het vaak een kwestie van de ventilator op de juiste plek onder de radiator klikken en de temperatuursensor bevestigen.

Je hoeft de radiator niet leeg te laten lopen en er hoeft normaal gesproken ook geen installateur aan te pas te komen.

Controleer voordat je begint wel of er voldoende ruimte is en of de ventilator nergens tegenaan loopt.

Zet het verwarmingssysteem tijdens het plaatsen bij voorkeur uit en laat de radiator eerst wat afkoelen. Een radiator kan verrassend heet worden.

Maak de radiator meteen schoon voordat je de ventilator plaatst. Vooral tussen de platen kan behoorlijk wat stof zitten. Dat stof wordt door de luchtstroom anders gemakkelijker de kamer ingeblazen.

Milieu Centraal adviseert om radiatoren regelmatig stofvrij te maken, ook tussen de platen. Dat helpt niet alleen de warmteverspreiding, maar voorkomt ook dat onnodig veel stof wordt verplaatst.

Radiatorventilator of radiator vervangen?

Dat is een interessante afweging.

Heb je een oude radiator die eigenlijk te weinig warmte afgeeft, dan kun je kiezen voor een grotere of modernere radiator. Dat is echter een veel ingrijpendere en duurdere oplossing.

Een radiatorventilator kan een tussenstap zijn.

Vooral wanneer je radiatoren nog prima zijn en je woning steeds meer met lage watertemperaturen wordt verwarmd, kan het aantrekkelijk zijn om de bestaande radiatoren te behouden en hun warmteafgifte te vergroten.

Aan de andere kant kan een nieuwe radiator soms de betere oplossing zijn. Bijvoorbeeld wanneer de bestaande radiator beschadigd is, verkeerd is geplaatst of simpelweg veel te klein is voor de ruimte.

Kijk dus niet alleen naar de aanschafprijs. Een radiatorventilator is vooral interessant wanneer je met weinig werk meer uit je bestaande radiator wilt halen.

Andere manieren om meer warmte uit je radiator te halen

Een radiatorventilator is niet de enige manier om je verwarmingssysteem efficiënter te maken.

Begin met iets simpels: zorg dat de radiator zijn warmte kwijt kan.

Een bank die strak voor de radiator staat, lange gordijnen die ervoor hangen of een grote radiatorombouw kunnen de luchtstroom behoorlijk beperken.

Ook radiatorfolie kan nuttig zijn wanneer een radiator tegen een slecht geïsoleerde buitenmuur staat. De folie vermindert de warmte die naar de muur verdwijnt. Bij een goed geïsoleerde buitenmuur is het effect veel kleiner.

Daarnaast kan het verlagen van de temperatuur van het verwarmingswater interessant zijn. Bij een cv-ketel kan een lagere aanvoertemperatuur het rendement verbeteren. Milieu Centraal adviseert om te onderzoeken of je cv-ketel op een lagere temperatuur kan werken.

Heb je een warmtepomp, dan is een lage watertemperatuur sowieso belangrijk voor een efficiënte werking.

Maar verander niet alles tegelijk.

Een handige manier om te experimenteren is om eerst één kamer aan te pakken. Plaats daar een radiatorventilator, zet de verwarmingswatertemperatuur iets lager als je systeem dat toelaat en kijk vervolgens hoe snel de kamer op temperatuur komt.

Zo ontdek je wat in jouw woning daadwerkelijk werkt.

Is een radiatorventilator de investering waard?

Voor veel woningen kan een radiatorventilator een interessante en relatief goedkope verbetering zijn.

De grootste voordelen merk je meestal wanneer een radiator moeite heeft om een ruimte snel warm te krijgen of wanneer je met een lagere watertemperatuur wilt gaan verwarmen.

Vooral in combinatie met een warmtepomp kan het een slimme manier zijn om bestaande radiatoren langer te blijven gebruiken.

Verwacht alleen geen wonderen. Een radiatorventilator maakt een slecht geïsoleerde woning niet ineens energiezuinig en verandert een te kleine radiator niet in een vloerverwarmingssysteem.

Zie het als een hulpmiddel waarmee je meer warmte uit een bestaande radiator kunt halen.

Dat klinkt misschien minder spectaculair dan sommige verkoopclaims, maar juist daarin zit de waarde. Je hoeft niet altijd je complete verwarmingssysteem te vervangen om een verbetering te merken.

Veelgestelde vragen over radiatorventilatoren

Werkt een radiatorventilator echt?

Ja. Een radiatorventilator zorgt ervoor dat een radiator meer warmte aan de ruimte kan afgeven. Hoeveel je daarvan merkt, verschilt per woning en radiator.

Bespaart een radiatorventilator gas?

Dat kan. Doordat een radiator sneller en meer warmte afgeeft, kan de woning sneller op temperatuur komen. De mogelijke besparing hangt af van hoe je de installatie vervolgens gebruikt.

Kan een radiatorventilator bij een warmtepomp?

Ja. Dit kan juist interessant zijn omdat een radiatorventilator kan helpen om met een lagere watertemperatuur toch voldoende warmteafgifte te krijgen.

Past een radiatorventilator op iedere radiator?

Nee. De meeste systemen zijn bedoeld voor bepaalde typen radiatoren en convectoren. Controleer daarom altijd de afmetingen en de beschikbare ruimte.

Is een radiatorventilator hoorbaar?

Ja, de ventilatoren maken enig geluid. In een rustige kamer kan dat merkbaar zijn. Hoe storend het is, verschilt per persoon.

Gebruikt een radiatorventilator veel elektriciteit?

Nee. Het stroomverbruik is klein en de ventilatoren draaien alleen wanneer de radiator warm genoeg is.

Kan ik een radiatorventilator zelf plaatsen?

Bij veel systemen wel. Een groot voordeel is dat er meestal geen aanpassing aan de waterleidingen nodig is. Controleer wel altijd de montage-instructies van het gekozen systeem.

Is een radiatorventilator beter dan een nieuwe radiator?

Niet altijd. Een radiatorventilator is vooral aantrekkelijk als je met weinig werk de warmteafgifte van een bestaande radiator wilt vergroten. Bij een te kleine of versleten radiator kan vervangen een betere oplossing zijn.

Werkt een radiatorventilator ook als de radiator maar lauw wordt?

Ja, maar dan moet de ventilator geschikt zijn om bij die lagere temperatuur in te schakelen. Dit is vooral belangrijk bij verwarming met een warmtepomp.

Kan ik meerdere radiatorventilatoren gebruiken?

Ja. Bij langere radiatoren zijn meerdere ventilatoren vaak nodig om de warmte over de volledige lengte te ondersteunen. Volg hierbij de voorschriften van de fabrikant.

Ervaringen

Heb je zelf een radiatorventilator in huis? Dan kun je onder dit artikel jouw ervaring delen. Vertel bijvoorbeeld op welke radiator je hem hebt geplaatst, of je merkt dat de kamer sneller warm wordt en of je verschil ziet in het energieverbruik.

Ook ervaringen met een radiatorventilator in combinatie met een warmtepomp, lage-temperatuurverwarming of een oudere cv-installatie zijn interessant voor andere lezers. Onder het artikel kun je de ervaringen van anderen lezen en zelf je ervaring toevoegen.