Een goed matras is meer dan alleen een zachte laag waarop je slaapt. Het bepaalt voor een groot deel hoe je lichaam ’s nachts wordt ondersteund, hoeveel druk je bij je schouders en heupen voelt en of je uitgerust wakker wordt. En juist omdat iedereen anders slaapt, bestaat er niet één matras dat voor iedereen het beste is.
In deze uitgebreide matrasgids bespreken we de belangrijkste soorten matrassen, van koudschuim en traagschuim tot latex, pocketvering en binnenvering. Ook kijken we naar de juiste hardheid, slaaphouding, lichaamsbouw, bedbodem, levensduur en ventilatie. Zo kun je beter bepalen welk matras bij jou past en wanneer het tijd is om je oude matras te vervangen.
Inhoudsopgave
- Wat is het doel van een matras?
- De beste matrassen
- Welke soorten matrassen zijn er?
- Koudschuimmatras
- Pocketmatras
- Binnenveringmatras
- Traagschuimmatras
- Latexmatras
- Polyether matras
- Welke matrasmaat heb je nodig?
- Hoe kies je de juiste matrasstevigheid?
- Matras voor rug-, zij- en buikslapers
- Ergonomische zones in een matras
- Matras en bedbodem: een onderschatte combinatie
- Warm slapen en ventilatie
- Matras voor mensen met allergieën en huisstofmijt
- De levensduur van een matras
- Wanneer moet je een matras vervangen?
- Een matras voor twee personen
- Matras voor een elektrisch verstelbaar bed
- Goede matrasmerken
- Wat kost een goed matras?
- Veelgemaakte fouten bij het kopen van een matras
- Zo test je of een matras echt bij je past
- Ervaringen
Wat is het doel van een matras?
Een matras is de laag waarop je lichaam tijdens het slapen rust. Het matras ligt meestal op een lattenbodem, schotelbodem, boxspring of een andere bedbodem. Samen zorgen die twee onderdelen voor de ondersteuning van je lichaam.
Een matras bestaat uit een kern en één of meer comfortlagen. De kern zorgt vooral voor ondersteuning en veerkracht. De bovenste lagen bepalen voor een groot deel hoe het matras aanvoelt wanneer je erop gaat liggen.
Dat onderscheid is belangrijk. Twee matrassen kunnen bijvoorbeeld allebei als ‘medium’ worden verkocht, maar toch heel anders aanvoelen. Het gebruikte materiaal, de opbouw, de dikte van de comfortlagen en de bedbodem hebben allemaal invloed.
Je komt daarom allerlei benamingen tegen, zoals koudschuimmatras, pocketmatras, pocketveringmatras, binnenveringmatras, traagschuimmatras en latexmatras. Elk type heeft zijn eigen eigenschappen.
Het beste matras is dan ook niet simpelweg het duurste of dikste matras. Het is het matras dat voldoende ondersteuning geeft, prettig ligt en past bij jouw lichaam, slaaphouding en bedbodem.
De beste matrassen
Bij de beste matrassen vind je alle matrassen die de hoogste waardering hebben gekregen. Je kunt daar door de gewenste eigenschappen aan te vinken makkelijk de beste voor jou geschikte matrassen vinden.
Meer specifieke overzichten, met de beste matrassen in hun categorie vind je hier onder:
- Beste topmatras
- Beste pocketvering matras
- Beste koudschuim matras
- Het beste kindermatras (baby, peuter, kleuter, kind)
Zie ook:
Welke soorten matrassen zijn er?
De keuze begint meestal bij het materiaal. Dat bepaalt voor een groot deel het gevoel van het matras.
Er is daarbij geen eenvoudige ranglijst. Een zijslaper die graag wat zachter ligt, kan heel andere wensen hebben dan een buikslaper die juist een stevig en stabiel matras prettig vindt.
Koudschuim
Koudschuim is een veelgebruikt materiaal voor moderne matrassen. Het materiaal is veerkrachtig en kan een goede ondersteuning combineren met een comfortabel liggevoel.
Een belangrijk kenmerk van koudschuim is de celstructuur. Die draagt bij aan de veerkracht en luchtuitwisseling van het materiaal. Een goed opgebouwd koudschuimmatras kan daardoor relatief fris slapen.
Koudschuim is vooral interessant voor mensen die een matras willen waarop je niet extreem diep wegzakt. Het materiaal kan bovendien duurzaam zijn, afhankelijk van de kwaliteit en opbouw van het matras.
Een nadeel is dat de eigenschappen behoorlijk kunnen verschillen tussen matrassen die allemaal ‘koudschuim’ worden genoemd. Kijk daarom verder dan alleen de naam van het materiaal.
Pocketvering
Een pocketmatras bevat afzonderlijk verpakte veren. Iedere veer kan daardoor grotendeels onafhankelijk van de veren ernaast bewegen.
Dat geeft een combinatie van veerkracht en ondersteuning. Een goed pocketmatras kan bovendien prettig zijn wanneer twee mensen samen slapen, omdat bewegingen minder sterk over het hele matras worden doorgegeven.
Pocketvering wordt vaak gecombineerd met schuimlagen boven de veren. Die bovenlaag bepaalt voor een belangrijk deel hoe zacht of stevig het matras aanvoelt.
Een pocketmatras is daardoor eigenlijk meer dan alleen een verzameling veren. De combinatie van vering en comfortlaag bepaalt het uiteindelijke liggevoel.
Binnenvering
Bij een traditioneel binnenveringmatras zijn de veren niet afzonderlijk verpakt. Ze zijn op een andere manier met elkaar verbonden, waardoor bewegingen zich gemakkelijker door het matras kunnen verspreiden.
Binnenveringmatrassen kunnen veerkrachtig en goed ventilerend zijn. Het nadeel is dat de bewegingsisolatie meestal minder verfijnd is dan bij een goed pocketmatras.
Binnenvering wordt tegenwoordig minder vaak gekozen dan pocketvering, maar het principe is nog steeds interessant wanneer je een stevig en veerkrachtig matras zoekt.
Traagschuim
Traagschuim, ook wel memory foam genoemd, reageert op lichaamswarmte en druk en vormt zich naar het lichaam.
Het materiaal staat vooral bekend om de drukverdeling. Schouders en heupen kunnen wat verder in het materiaal wegzakken, terwijl andere delen van het lichaam anders worden ondersteund.
Dat kan prettig zijn voor mensen die een omsloten, zacht en drukverlagend gevoel zoeken.
Daar staat tegenover dat je bij traagschuim wat meer het gevoel kunt hebben dat je in plaats van op het matras ligt. Ook kan het omdraaien wat minder gemakkelijk aanvoelen. Daarnaast ervaren sommige mensen traagschuim als warmer.
Latex
Latex is elastisch en veerkrachtig. Je zakt er wel in weg, maar het materiaal duwt je tegelijkertijd weer duidelijk omhoog.
Dat geeft een ander gevoel dan traagschuim. Latex reageert sneller op veranderingen in houding en voelt daardoor vaak wat levendiger aan.
Een latexmatras kan een goede keuze zijn voor mensen die comfort en veerkracht willen combineren. Het materiaal kan bovendien lang meegaan wanneer de kwaliteit en constructie goed zijn.
Een nadeel kan het hogere gewicht zijn. Ook is latex niet altijd de eerste keuze voor mensen die een heel stevig, droog en luchtig liggevoel zoeken.
Polyether
Polyether is een relatief eenvoudig schuimmateriaal dat al jarenlang voor matrassen wordt gebruikt. Het is vaak voordeliger dan geavanceerdere schuimsoorten.
Een polyethermatras kan prima geschikt zijn voor bijvoorbeeld een logeerbed of een bed dat niet iedere nacht wordt gebruikt. Voor dagelijks langdurig gebruik is het verstandig om goed naar de kwaliteit en duurzaamheid te kijken.
De naam polyether vertelt namelijk niet alles over hoe een matras zich gedraagt. De dichtheid, dikte, hardheid en opbouw maken veel verschil.
Welke matrasmaat heb je nodig?
Een matras moet natuurlijk bij het bed passen, maar de juiste maat is ook een kwestie van comfort.
Voor één persoon zijn lengtematen rond 200 centimeter heel gebruikelijk. Veel voorkomende breedtes zijn 80, 90 en 100 centimeter. Voor een tweepersoonsbed kom je onder andere 140, 160 en 180 centimeter breed tegen.
De meest gangbare lengtes zijn ongeveer 190, 200 en 210 centimeter. Voor langere mensen zijn ook extra lange matrassen verkrijgbaar.
Een eenvoudige vuistregel is dat het matras duidelijk langer moet zijn dan je lichaamslengte. Je wilt niet met je voeten tegen het voeteneinde liggen.
Bij een tweepersoonsbed kun je kiezen voor één groot matras of twee losse matrassen. Dat laatste is vooral interessant wanneer beide personen een andere stevigheid willen of wanneer het bed elektrisch verstelbaar is.
Hoe kies je de juiste matrasstevigheid?
De hardheid van een matras wordt vaak aangegeven met H1, H2, H3, H4 en soms nog andere aanduidingen. In de praktijk moet je daar niet te veel absolute waarde aan hechten.
Een H3-matras van het ene merk hoeft namelijk niet hetzelfde aan te voelen als een H3-matras van een ander merk. De aanduiding is vooral een indicatie.
H2, H3 of H4?
H2 wordt meestal gebruikt voor een relatief zacht tot medium matras. H3 is doorgaans steviger en H4 nog steviger. Maar je lichaamsgewicht is niet de enige factor.
Een zwaarder persoon drukt een matras verder in dan iemand met een lager gewicht. Daardoor kan hetzelfde matras voor twee mensen totaal anders aanvoelen.
Ook je lichaamsbouw speelt mee. Iemand met brede schouders en smalle heupen heeft andere ondersteuning nodig dan iemand met een meer gelijkmatige lichaamsverdeling.
Daarom is het verstandiger om H2, H3 of H4 als uitgangspunt te gebruiken en vervolgens te kijken naar het daadwerkelijke liggevoel.
Hardheid en lichaamsgewicht
Als algemene richtlijn geldt dat een lager lichaamsgewicht vaak beter samengaat met een wat soepeler matras. Bij een hoger lichaamsgewicht is voldoende draagkracht belangrijker en kan een steviger matras geschikter zijn.
Maar gewicht alleen is onvoldoende om de juiste hardheid te bepalen.
Een zwaar persoon die vooral op de zij slaapt kan bijvoorbeeld juist behoefte hebben aan een comfortabele bovenlaag die voldoende meegeeft bij de schouders. Een stevig matras kan in zo’n geval alsnog prettig zijn, zolang de bovenste comfortlaag voldoende drukverdeling biedt.
Kijk daarom altijd naar de combinatie van lichaamsgewicht, lichaamsbouw en slaaphouding.
Matras voor rug-, zij- en buikslapers
Je slaaphouding is een van de belangrijkste factoren bij het kiezen van een matras.
Matras voor zijslapers
Zijslapers hebben vooral te maken met de schouders en heupen. Deze uitstekende lichaamsdelen moeten voldoende in het matras kunnen wegzakken.
Een te hard matras kan druk veroorzaken bij de schouder en heup. Een te zacht matras kan er juist voor zorgen dat het lichaam te diep wegzakt.
Een goede combinatie van ondersteuning en drukverdeling is daarom belangrijk.
Matras voor rugslapers
Bij rugslapen is het belangrijk dat het lichaam redelijk gelijkmatig wordt ondersteund. Je bekken mag niet diep wegzakken, maar het matras moet ook niet zo hard zijn dat de onderrug onvoldoende contact maakt.
Een medium tot stevig matras kan daarom prettig zijn, maar ook hier is de precieze hardheid afhankelijk van lichaamsbouw en persoonlijke voorkeur.
Matras voor buikslapers
Buikslapers hebben meestal minder baat bij een heel zacht matras. Het bekken kan dan te ver wegzakken ten opzichte van de rest van het lichaam.
Een wat steviger en stabieler matras kan daarom prettiger zijn. Tegelijkertijd moet het oppervlak voldoende comfort bieden zodat je niet op een harde plank ligt.
Wisselende slapers
Veel mensen hebben geen vaste slaaphouding. Je begint misschien op je zij en wordt ’s morgens op je rug wakker.
In dat geval is een matras met een goede balans tussen ondersteuning en drukverdeling vaak logischer dan een matras dat heel specifiek op één slaaphouding is afgestemd.
Ergonomische zones in een matras
Je ziet regelmatig matrassen met 3, 5 of 7 comfortzones. Daarbij is het matras verdeeld in verschillende gebieden met een andere ondersteuning.
Het idee daarachter is logisch: je schouders, taille en heupen hebben niet dezelfde vorm en vragen daarom niet overal dezelfde tegendruk.
Bij een zijslaper kan een zachtere schouderzone bijvoorbeeld helpen om de schouder wat verder te laten zakken. Een stevigere zone rond het bekken kan juist meer ondersteuning geven.
Maar het aantal zones zegt op zichzelf niet zoveel.
Een matras met zeven zones is niet automatisch ergonomischer dan een matras met vijf zones. De exacte ligging van de zones, de gebruikte materialen, je lichaamsbouw en je slaaphouding zijn belangrijker dan het getal op de verpakking.
Sterker nog: als de zones niet aansluiten bij jouw lichaam, kunnen ze eerder storend dan nuttig zijn.
Matras en bedbodem: een onderschatte combinatie
Een matras werkt niet los van de bedbodem. De ondergrond waarop het matras ligt heeft invloed op de ondersteuning, ventilatie en het uiteindelijke liggevoel.
Een lattenbodem kan bijvoorbeeld wat meegeven. Een stevige, weinig verende bodem kan een ander gevoel geven dan een flexibele bodem.
Bij een boxspring vormt de combinatie van onderbox, eventueel een tussenmatras en het bovenliggende matras één geheel. Ook de ventilatie kan anders zijn dan bij een traditionele lattenbodem.
Daarom is het verstandig om niet alleen te vragen welk matras je nodig hebt, maar ook: op welke bodem komt het te liggen?
Een nieuw matras op een oude bedbodem
Een matras vervangen en de oude bedbodem houden kan prima, maar controleer wel de conditie van de bodem.
Zijn latten gebroken, zijn bevestigingen versleten of zijn sommige delen duidelijk doorgezakt? Dan kan een nieuw matras nooit optimaal functioneren.
Ook de afstand tussen de latten kan van belang zijn. Niet ieder matras is geschikt voor iedere bedbodem.
Bij een nieuw matras hoort dus eigenlijk altijd een korte controle van de bestaande bedbodem.
Warm slapen en ventilatie
Wie ’s nachts snel warm wordt, doet er goed aan om niet alleen naar het matrasmateriaal te kijken.
Veren hebben van nature veel open ruimte rond de kern, waardoor lucht gemakkelijk door het veergedeelte kan bewegen. Schuimmatrassen verschillen onderling sterk in hun ventilatie-eigenschappen.
Ook de hoes, eventuele comfortlagen en de bedbodem bepalen hoeveel warmte en vocht kunnen worden afgevoerd.
Traagschuim kan voor warme slapers minder aantrekkelijk zijn, hoewel ook hier de complete opbouw van het matras bepalend is.
Een goede ventilatie is niet alleen prettig voor de temperatuur. Gedurende de nacht raak je ook vocht kwijt. Het is daarom verstandig om het bed overdag niet meteen volledig dicht te maken met een dik dekbed. Even laten luchten is eenvoudig en helpt om vocht af te voeren.
Matras voor mensen met allergieën en huisstofmijt
Mensen met een allergie voor huisstofmijt hebben extra reden om op de matrashoes en het onderhoud te letten.
Een matras kan in de loop van de jaren huidschilfers, vocht en andere deeltjes verzamelen. Dat maakt vooral de tijk belangrijk.
Een afneembare en wasbare tijk is praktisch omdat je deze regelmatig kunt reinigen. Controleer altijd op welke temperatuur de hoes gewassen mag worden.
Een wasbare tijk maakt een matras niet automatisch hypoallergeen en een antibacteriële behandeling is evenmin een garantie dat je geen allergische klachten krijgt. Het zijn vooral de combinatie van goed onderhoud, ventilatie en een geschikte hoes die het verschil maakt.
Bij een sterke huisstofmijtallergie kan bovendien een speciale volledig afsluitende matrashoes worden gebruikt. Zo’n encasement vormt een extra barrière tussen de matrasinhoud en de slaper.
De levensduur van een matras
Een matras gaat niet eeuwig mee. De levensduur hangt onder meer af van het materiaal, de kwaliteit, het gebruik en het lichaamsgewicht van de slaper.
Maar het aantal jaren is eigenlijk minder belangrijk dan de toestand van het matras.
Een matras kan na relatief veel jaren nog goed functioneren, terwijl een zwaar gebruikt matras eerder zijn beste tijd gehad kan hebben. Kijk daarom vooral naar de signalen die je lichaam en het matras geven.
Kuilvorming
Een blijvende kuil is een duidelijk teken dat het materiaal zijn oorspronkelijke veerkracht heeft verloren.
Een lichte vorming in het materiaal hoeft niet meteen een probleem te zijn. Word je echter wakker omdat je steeds naar dezelfde plek rolt of voelt het alsof je in een kuil ligt, dan is het matras waarschijnlijk niet meer optimaal.
Minder ondersteuning
Ook zonder zichtbare kuil kan een matras achteruitgaan. Het kan minder veerkrachtig worden of je lichaam niet meer zo goed ondersteunen als vroeger.
Een interessante test is daarom niet alleen naar het matras kijken, maar vergelijken hoe je erop ligt. Als je vroeger prettig wakker werd en tegenwoordig regelmatig met een stijf of vermoeid gevoel opstaat, kan het matras één van de factoren zijn.
Hygiëne
Na jarenlang dagelijks gebruik heeft een matras veel te verduren. Je verliest iedere nacht vocht en huidschilfers. Een goede hoes en regelmatig luchten helpen, maar kunnen slijtage en veroudering niet volledig voorkomen.
Een matras vervangen is daarom niet alleen een kwestie van kuilen. Ook de algemene hygiënische toestand en de staat van de tijk spelen een rol.
Wanneer moet je een matras vervangen?
Er is geen magische datum waarop ieder matras vervangen moet worden. Kijk naar de combinatie van slijtage, ondersteuning en comfort.
Vervanging ligt voor de hand wanneer het matras duidelijke kuilen vertoont, beschadigd is, zijn veerkracht heeft verloren of niet meer goed bij je lichaam past.
Ook wanneer je bedbodem of lichaamsgewicht sterk is veranderd, kan een matras dat vroeger prima lag ineens minder geschikt zijn.
Een handige manier om dit te beoordelen is om niet alleen te vragen of het matras oud is, maar of het nog doet waarvoor je het ooit hebt gekocht: je lichaam comfortabel en stabiel ondersteunen tijdens de nacht.
Een matras voor twee personen
Een tweepersoonsbed brengt een extra uitdaging met zich mee: twee mensen zijn zelden precies hetzelfde gebouwd.
De één kan zwaarder zijn, de ander lichter. De één slaapt op de zij, de ander op de rug. En wat de één als stevig ervaart, vindt de ander misschien juist te hard.
Twee losse matrassen kunnen daarom een praktische oplossing zijn. Iedere persoon kan een eigen hardheid kiezen.
Een nadeel is de naad in het midden. Een groot topmatras kan dat probleem grotendeels opvangen. Zo kun je toch profiteren van twee afzonderlijke matrassen zonder dat je de naad voortdurend voelt.
Bij een groot tweepersoonsmatras heb je juist één doorlopend oppervlak, maar moet je een compromis sluiten over de stevigheid.
Matras voor een elektrisch verstelbaar bed
Bij een elektrisch verstelbare bedbodem moet het matras kunnen meebewegen.
Niet ieder matras is daarvoor geschikt. Vooral bij stevige matrassen kan de flexibiliteit een aandachtspunt zijn.
Een splittopper kan bij twee afzonderlijk verstelbare slaaphelften een handige aanvulling zijn. De topper blijft grotendeels één geheel, terwijl beide helften van het bed bij het hoofdeinde afzonderlijk kunnen bewegen.
Wie een elektrisch verstelbaar bed heeft, doet er daarom goed aan de combinatie van bodem, matras en eventuele topper als één systeem te bekijken.
Goede matrasmerken
Er zijn in Nederland en omringende landen veel merken die matrassen maken. Bekende namen zijn onder andere Auping, M line, Swissflex, Tempur, Emma, Matt Sleeps, Beter Bed en Pullman.
Dat zijn verschillende soorten merken met verschillende matrassen en prijsklassen. Het merk zelf vertelt echter nog niet of een bepaald matras geschikt is voor jou.
Auping staat bijvoorbeeld bekend om zijn bedden en matrassen en heeft veel aandacht voor ventilatie en materiaalgebruik. M line en Tempur zijn sterk verbonden met drukverlagende schuimmaterialen. Swissflex richt zich onder andere op bedsystemen waarbij matras en bedbodem samen worden bekeken. Emma en Matt Sleeps bieden verschillende schuim- en matrasconcepten, terwijl Pullman veel ervaring heeft met boxspring- en matrassystemen. Beter Bed verkoopt naast eigen producten ook matrassen van verschillende merken.
Gebruik merknamen daarom vooral als vertrekpunt. Binnen één merk kunnen matrassen behoorlijk van elkaar verschillen.
Wat kost een goed matras?
De prijs van een matras loopt sterk uiteen. Een eenvoudig matras voor incidenteel gebruik kost aanzienlijk minder dan een hoogwaardig matras dat iedere nacht door twee mensen wordt gebruikt.
Een hogere prijs betekent bovendien niet automatisch een betere nachtrust.
Je betaalt bij duurdere matrassen vaak voor betere materialen, een complexere opbouw, uitgebreidere comfortlagen of een langere verwachte levensduur. Maar als het matras niet bij jouw lichaam past, heb je daar weinig aan.
Voor een matras dat iedere nacht wordt gebruikt is het daarom zinvoller om te kijken naar de kwaliteit van de constructie en de geschiktheid voor jouw lichaam dan alleen naar de aanschafprijs.
Veelgemaakte fouten bij het kopen van een matras
De grootste fout is misschien wel een matras kiezen omdat het in een winkel prettig aanvoelt na vijf minuten liggen.
Je lichaam kan na een korte test een heel andere reactie geven dan na zeven of acht uur slapen. Probeer daarom, wanneer dat mogelijk is, uitgebreid te testen en gebruik te maken van een proefperiode als die wordt aangeboden.
Ook wordt vaak te veel waarde gehecht aan termen als H2, H3, zeven zones of ‘orthopedisch’. Zulke termen kunnen nuttige informatie geven, maar zeggen niet op zichzelf dat een matras voor jou geschikt is.
Een andere fout is uitsluitend naar het materiaal te kijken. Een koudschuimmatras kan heel verschillend aanvoelen afhankelijk van de constructie. Hetzelfde geldt voor latex, traagschuim en pocketvering.
En vergeet de bedbodem niet. Een goed matras op een slechte of ongeschikte bedbodem kan minder goed functioneren.
Zo test je of een matras echt bij je past
Ga bij het testen niet alleen op je rug liggen. Probeer de houding waarin je normaal slaapt.
Let vervolgens op je schouders, heupen en onderrug. Je moet voldoende ondersteuning voelen zonder dat er duidelijke drukpunten ontstaan.
Draai ook een paar keer van houding. Een matras waarop je prettig ligt maar waarop omdraaien lastig is, kan in de praktijk minder geschikt zijn.
Bij een tweepersoonsmatras is het bovendien verstandig om samen te testen. Ga niet alleen naast elkaar liggen, maar beweeg ook. Merk je iedere beweging van de ander sterk op? Dan kan bewegingsisolatie voor jullie belangrijk zijn.
Een goede matraskeuze draait uiteindelijk om een aantal vragen:
Past het matras bij mijn lichaamsbouw?
Past de stevigheid bij mijn slaaphouding?
Word ik er niet te warm op?
Geeft het voldoende ondersteuning?
Past het bij mijn bedbodem?
En vooral: slaap ik er daadwerkelijk prettig op?
Dat zijn veel nuttigere vragen dan alleen ‘wat is het beste matras?’
Ervaringen
Heb je zelf ervaring met een bepaald matras of matrastype? Onder dit artikel kun je jouw ervaringen delen. Vertel bijvoorbeeld welk matras je hebt gekozen, hoe je slaapt en wat je prettig of juist minder prettig vindt. Je kunt hier ook de ervaringen van andere gebruikers lezen en zo ontdekken welke matrassen in de praktijk goed bevallen.
Geef een reactie