Een matras is een flinke investering en krijgt iedere nacht behoorlijk wat te verduren. Zweet, vocht, huidschilfers en soms urine of ander vuil komen allemaal in de buurt van het matras. Een goede matrasbeschermer kan een groot deel daarvan opvangen en zo het matras langer schoon en fris houden.
Maar een matrasbeschermer is niet altijd hetzelfde als een molton of een waterdichte hoes. Er zijn beschermhoezen, matrasonderleggers, matrasopleggers en verschillende soorten moltons. Ook voor kinderen, mensen met allergieën en bij incontinentie zijn er specifieke oplossingen.
In dit artikel leggen we uit welke soorten matrasbeschermers er zijn, waartegen ze beschermen en welk materiaal het beste past bij jouw situatie. Ook kijken we naar ventilatie, wassen op 60 graden, wol en katoen, bescherming tegen huisstofmijt en bedwantsen en het gebruik op een verstelbaar bed.
Inhoudsopgave
- Wat is een matrasbeschermer?
- De beste matrasbeschermers
- Welke soorten matrasbeschermers zijn er?
- Matrasdek, topperhoeslaken en matrasbeschermer
- Waartegen beschermt een matrasbeschermer?
- Matrasbeschermer tegen urine en incontinentie
- Matrasbeschermer tegen zweet en vocht
- Matrasbeschermer tegen huisstofmijt en allergieën
- Bescherming tegen bedwantsen
- Katoen versus wol
- Waarom wassen op 60 graden zo handig is
- Matrasbeschermer voor een baby of klein kind
- Kindermatras en matrasbeschermer: welke eisen zijn anders?
- Ventilatie en veilig slapen bij baby’s
- Waterdichte bescherming bij kinderen
- Van ledikant naar kinderbed
- Matrasbeschermer voor een verstelbaar bed
- Voorkom schimmel aan de onderkant van het matras
- Biologische en ongebleekte matrasbeschermers
- Hoe dik moet een matrasbeschermer zijn?
- Waar let je op bij het kopen?
- Veelgemaakte fouten
- Ervaringen
Wat is een matrasbeschermer?
Een matrasbeschermer is een extra laag tussen je lichaam en het matras die bedoeld is om het matras te beschermen. De beschermer vangt bijvoorbeeld transpiratievocht, huidschilfers en vuil op voordat deze in de matras terechtkomen.
Dat klinkt eenvoudig, maar er zijn grote verschillen tussen matrasbeschermers.
Een dunne katoenen molton beschermt vooral tegen zweet en vuil. Een waterdichte beschermer houdt ook urine en ander vocht tegen. Een dikke matrasoplegger kan daarnaast het ligcomfort veranderen. En een volledig afsluitende matrasbeschermhoes kan worden gebruikt wanneer je het hele matras wilt afschermen.
Daarom bestaat er niet één beste matrasbeschermer voor iedereen. De juiste keuze hangt af van wat je precies wilt beschermen.
De beste matrasbeschermers
Bij de beste matrasbeschermers vind je alle beschermers met een 5 sterren waardering. Geef daar op wat voor bescherming je zoekt (molton, beschermhoes, oplegger of onderlegger) en eventuele andere eisen en je ziet wat voor jou de beste matrasbeschermers zijn.
Voor normaal dagelijks gebruik is een ademende en goed wasbare molton vaak voldoende. Bij veel transpireren kan een absorberende katoenen of wollen variant interessant zijn. Bij incontinentie of jonge kinderen ligt de nadruk juist op bescherming tegen vocht.
Wie last heeft van huisstofmijt of een allergie kan weer meer hebben aan een speciale, volledig omsluitende beschermhoes.
Welke soorten matrasbeschermers zijn er?
De termen worden nogal eens door elkaar gebruikt. Toch is het handig om de belangrijkste soorten uit elkaar te houden.
Matrasbeschermhoes
Een matrasbeschermhoes omsluit een groot deel van of soms het volledige matras. De hoes wordt meestal met een rits gesloten.
Een volledig afsluitende hoes kan nuttig zijn wanneer je het matras wilt afschermen tegen huisstofmijt of wanneer je extra bescherming tegen bedwantsen nodig hebt. Bij een dergelijke toepassing is vooral de kwaliteit van de afsluiting belangrijk.
Matrasonderlegger
Een matrasonderlegger ligt tussen het matras en de bedbodem. Deze beschermt dus vooral de onderkant van het matras.
Dat is iets anders dan een molton die boven op het matras ligt.
Een ademende onderlegger kan vooral nuttig zijn bij een bedbodem waarop het matras minder goed kan ventileren.
Matrasoplegger
Een matrasoplegger is een dikkere laag die boven op het matras ligt. De term wordt soms gebruikt voor een extra comfortlaag, maar ook voor een dikke beschermende laag.
Een oplegger kan het liggevoel behoorlijk veranderen. Hij kan een matras zachter maken, maar ook de veerkracht en ondersteuning gedeeltelijk veranderen.
Molton
Een molton is meestal een zachte, enigszins geruwde katoenen matrasbeschermer. Het materiaal neemt vocht op en beschermt de matras tegen zweet en vuil.
Een molton is vooral bedoeld als dagelijkse bescherming. Hij is niet automatisch waterdicht.
Dat laatste is belangrijk: wie bescherming tegen urine zoekt, heeft aan een gewone katoenen molton alleen niet genoeg.
Matrasdek, topperhoeslaken en matrasbeschermer
Ook de termen matrasdek, topperhoeslaken en matrasbeschermer worden regelmatig door elkaar gebruikt.
Een matrasdek is meestal een beschermende laag die boven op het matras ligt. Een topperhoeslaken is in de eerste plaats een hoeslaken dat om een topper heen gaat. Het beschermt de topper wel enigszins, maar is niet hetzelfde als een echte waterdichte matrasbeschermer.
Een matrasbeschermer is specifiek bedoeld om het matras tegen vocht, vuil en slijtage te beschermen.
Het verschil lijkt misschien klein, maar het wordt belangrijk wanneer je bijvoorbeeld bescherming tegen urine of incontinentie zoekt. Een gewoon hoeslaken houdt vocht namelijk niet tegen.
Waartegen beschermt een matrasbeschermer?
Een goede matrasbeschermer kan het matras beschermen tegen verschillende soorten vervuiling.
Bij normaal gebruik gaat het vooral om zweet, huidschilfers en vuil. Bij jonge kinderen komen daar melk, drinken en urine bij. Bij incontinentie kan de hoeveelheid vocht veel groter zijn.
Daarnaast kan een beschermhoes helpen om allergenen beter uit het matras te houden.
Maar let op: niet iedere matrasbeschermer beschermt tegen alles.
Een katoenen molton houdt bijvoorbeeld wel veel vocht en vuil tegen, maar is niet waterdicht. Een waterdichte beschermer houdt urine tegen, maar kan minder goed ademen wanneer hij uit een volledig afsluitend kunststof materiaal bestaat.
De beste beschermer is daarom niet degene met de meeste eigenschappen, maar degene die past bij het probleem dat je wilt oplossen.
Matrasbeschermer tegen urine en incontinentie
Bij urine is één eigenschap doorslaggevend: de beschermer moet waterdicht zijn.
Een gewone molton kan een deel van het vocht opnemen, maar urine kan uiteindelijk door de stof heen trekken. Het matras zelf wordt dan alsnog nat.
Een waterdichte matrasbeschermer heeft daarom meestal een vochtwerende onderlaag. Vaak is dat een dun membraan dat vloeistof tegenhoudt terwijl de bovenkant vocht kan opnemen.
Voor mensen met incontinentie is het verstandig om niet alleen naar waterdichtheid te kijken. Een goede pasvorm is minstens zo belangrijk. De beschermer moet op zijn plaats blijven liggen en voldoende groot zijn om het gedeelte van het matras waarop de meeste kans op vocht bestaat goed te bedekken.
Bij ernstige incontinentie kan een volledig afsluitende beschermhoes extra zekerheid geven. Soms is een combinatie van een waterdichte beschermer en een wasbare absorberende bovenlaag praktischer, omdat je dan niet iedere keer de volledige waterdichte hoes hoeft te wassen.
Matrasbeschermer tegen zweet en vocht
Iedereen verliest ’s nachts vocht, maar sommige mensen transpireren veel meer dan anderen.
Een goede matrasbeschermer neemt een deel van dit vocht op en zorgt ervoor dat het niet direct in het matras terechtkomt.
Voor zware zweters is een ademende katoenen of wollen beschermer interessant. Een volledig afsluitende waterdichte laag kan vocht wel tegenhouden, maar kan ook een warmer gevoel geven.
Daarom is de keuze bij veel zweten anders dan bij incontinentie.
Bij incontinentie wil je vooral dat vloeistof niet door de beschermer heen kan. Bij nachtelijk zweten wil je juist dat vocht wordt opgenomen en daarna weer kan verdampen.
Matrasbeschermer tegen huisstofmijt en allergieën
Een matras bevat na verloop van tijd huidschilfers en vocht. Dat zijn omstandigheden waarin huisstofmijt goed kan gedijen.
Wie gevoelig is voor huisstofmijt kan daarom baat hebben bij een beschermhoes die het matras volledig omsluit. Zo’n hoes vormt een fysieke barrière tussen de matras en de slaper.
Een gewone molton is daarvoor niet hetzelfde. De stof kan wel vuil en vocht opnemen, maar vormt geen afgesloten barrière tegen allergenen.
Wasbaarheid is daarnaast belangrijk. Een beschermer die regelmatig volgens de wasvoorschriften kan worden gereinigd, helpt om opgehoopte huidschilfers en allergenen uit het bedtextiel te verwijderen.
Een anti-allergische behandeling is overigens niet noodzakelijk hetzelfde als een goede bescherming. Soms is een eenvoudig wasbare hoes zonder chemische behandeling een prettigere keuze.
Bescherming tegen bedwantsen
Een gewone matrasbeschermer beschermt niet automatisch tegen bedwantsen.
Bedwantsen kunnen zich namelijk in naden, kieren en de constructie van het matras verstoppen. Een dunne molton die alleen de bovenzijde bedekt, houdt ze niet tegen.
Voor bescherming tegen bedwantsen wordt daarom een speciale, volledig afsluitende encasementhoes gebruikt. Deze sluit het matras rondom af en heeft een geschikte ritssluiting.
Zo’n hoes is iets anders dan een normale matrasbeschermer.
Wanneer je al bedwantsen hebt, is alleen een nieuwe matrasbeschermer bovendien geen oplossing. Bedwantsen kunnen zich ook buiten het matras bevinden, bijvoorbeeld in het bedframe en andere delen van de slaapkamer.
Katoen versus wol
Katoen is waarschijnlijk het meest voor de hand liggende materiaal voor een matrasbeschermer. Het is relatief koel, neemt vocht op en kan meestal goed worden gewassen.
Wol heeft weer andere eigenschappen. Wol kan vocht opnemen zonder direct klam aan te voelen en heeft van nature een goede vocht- en temperatuurregulatie.
Dat maakt wol interessant voor mensen die het snel koud hebben, maar ook voor mensen die juist veel zweten. Dat klinkt tegenstrijdig, maar wol kan juist helpen om de temperatuur minder wisselvallig te laten aanvoelen.
Een wollen matrasbeschermer is meestal wel wat dikker en geeft daardoor ook wat extra demping.
Voor wie een strak en koel ligoppervlak wil, is katoen vaak logischer. Voor iemand die een zachter en wat warmer gevoel prettig vindt, kan wol aantrekkelijk zijn.
Waarom wassen op 60 graden zo handig is
Een matrasbeschermer ligt direct onder het hoeslaken en vangt daardoor veel transpiratievocht, huidschilfers en ander vuil op.
Een beschermer die op 60 graden gewassen kan worden, is daarom praktisch. Een dergelijke wasbeurt helpt om veel micro-organismen en allergenen te verminderen en maakt het textiel grondig schoon.
Het is wel te simpel om te zeggen dat iedere bacterie of ieder allergeen na één wasbeurt volledig verdwenen is. De werking hangt onder andere af van het wasmiddel, de temperatuur, de wasduur en het materiaal.
Voor huisstofmijt is wassen op een voldoende hoge temperatuur een bekende manier om mijten en allergenen in beddengoed sterk te verminderen.
Controleer daarom altijd het waslabel. Een beschermer die alleen op een lage temperatuur gewassen mag worden, is minder handig wanneer je hem intensief gebruikt bij incontinentie of allergieën.
Matrasbeschermer voor een baby of klein kind
Bij een baby gelden andere eisen dan bij een volwassene.
Een baby hoort op een stevig en vlak matras te slapen. De beschermer mag het oppervlak daarom niet zo zacht of ongelijk maken dat het kind diep kan wegzakken.
Bij jonge kinderen is daarnaast vochtbescherming belangrijk. Ongelukjes zijn normaal en een matras dat telkens nat wordt, kan gaan ruiken of beschadigen.
Een goede kindermatrasbeschermer moet daarom bij voorkeur wasbaar zijn en goed passen. Voor een baby is vooral belangrijk dat de beschermer niet los kan komen te liggen of plooien vormt.
Een waterdichte laag kan nuttig zijn, maar kies bij een baby niet zomaar een dikke of slecht ademende kunststof hoes. De totale slaapomgeving moet veilig blijven.
Kindermatras en matrasbeschermer: welke eisen zijn anders?
Een kindermatras is veel kleiner en wordt door een veel lichter lichaam belast dan een volwassen matras. Toch kan een kindermatras relatief zwaar worden belast doordat een kind er iedere nacht vele uren op ligt.
Bij baby’s is stevigheid bovendien een veiligheidspunt. Een matrasbeschermer mag daarom niet veranderen in een dikke comfortlaag waarin een baby kan wegzakken.
Bij peuters en kleuters wordt comfort wat belangrijker, maar ook daar blijft een goede pasvorm essentieel.
De beschermer moet het matras beschermen zonder de eigenschappen van het matras onnodig te veranderen.
Ventilatie en veilig slapen bij baby’s
Bij babyproducten wordt vaak gesproken over ademende stoffen, open celstructuren en 3D-mesh.
Een open structuur kan inderdaad helpen om warmte en vocht af te voeren. Een ventilerende 3D-stof kan bijvoorbeeld meer ruimte bieden voor luchtcirculatie dan een dichte kunststof laag.
Maar dit moet niet worden verward met een garantie tegen verstikking.
Een ‘ademende’ matrasbeschermer maakt buikslapen niet veilig. Ook een ventilerende 3D-mesh verandert niets aan de basisregels voor veilig slapen.
Bij een baby is het daarom belangrijker dat de matrasbeschermer stevig, vlak, goed passend en geschikt voor het betreffende matras is dan dat er allerlei marketingtermen over ventilatie op de verpakking staan.
Waterdichte bescherming bij kinderen
Bij peuters en kleuters kan een waterdichte matrasbeschermer enorm praktisch zijn. Een ongelukje hoeft dan niet meteen te betekenen dat het hele matras gereinigd moet worden.
Kies bij voorkeur een model dat goed om het matras heen blijft zitten en waarvan de waterdichte laag niet direct tegen het kind ligt.
Een absorberende bovenkant voelt prettiger aan dan een gladde kunststof laag.
Ook bij kinderen is wasbaarheid belangrijk. Wanneer de beschermer regelmatig gewassen moet worden, wil je niet afhankelijk zijn van handwas of een ingewikkeld reinigingsproces.
Van ledikant naar kinderbed
De overgang van een ledikant naar een groter kinderbed is geen moment waarop je alleen naar het gewicht van het kind moet kijken.
De groei en ontwikkeling zijn belangrijker. Zodra een kind te groot wordt voor het ledikant of overstapt naar een groter bed, hoort daar ook een passend groter matras bij.
Een peutermatras vervangen door een volwassen formaat matras is dus vooral logisch wanneer het kind naar een bed met een grotere matrasmaat verhuist.
Het gewicht kan wel een rol spelen bij de keuze van de hardheid. Een groter kind heeft meer ondersteuning nodig dan een baby.
Maar er is geen universeel gewicht waarbij ieder kind automatisch een volwassen matras nodig heeft.
Matrasbeschermer voor een verstelbaar bed
Een matras op een elektrisch verstelbare bedbodem maakt voortdurend bewegingen. Wanneer het hoofdeinde omhoog komt, verandert de vorm van het matras.
De matrasbeschermer moet daarom flexibel genoeg zijn om mee te bewegen.
Een strak geweven maar weinig rekbare beschermer kan bij het verstellen gaan trekken. Daardoor kan hij verschuiven of zelfs het comfort van het matras beïnvloeden.
Stretchstoffen zijn daarom vaak handig bij een verstelbaar bed. Een hoes met elastische hoeken kan de beweging bovendien beter volgen.
Let ook op de maat. Een beschermer die normaal gesproken al krap om het matras zit, kan bij het verstellen sneller loskomen.
Voorkom schimmel aan de onderkant van het matras
Een matras krijgt niet alleen aan de bovenkant met vocht te maken. Een deel van het vocht en de warmte kan uiteindelijk ook aan de onderzijde terechtkomen.
Dat is vooral een aandachtspunt wanneer het matras op een dichte ondergrond ligt.
Bij een goed ventilerende lattenbodem kan lucht onder het matras circuleren. Bij een dichte bedbodem of bepaalde boxsprings is die ventilatie beperkter.
Een ademende matrasonderlegger kan dan helpen om vocht niet langdurig tussen matras en bedbodem op te sluiten.
Maar een onderlegger is geen wondermiddel. Wanneer een matras al vochtig is, moet het eerst goed kunnen drogen. Ook de ruimte onder en rond het bed moet voldoende kunnen ventileren.
Zet een matras daarom niet onnodig langdurig op een volledig afgesloten, vochtige ondergrond.
Biologische en ongebleekte matrasbeschermers
Wie bewust met materialen bezig is, kan kijken naar biologische katoen en ongebleekte stoffen.
Een keurmerk zoals GOTS kan daarbij interessant zijn. GOTS kijkt niet alleen naar de biologische herkomst van vezels, maar stelt ook eisen aan de verwerking en bepaalde sociale en milieufactoren in de productieketen.
Voor mensen met een gevoelige huid of ouders die voor een baby zo weinig mogelijk onnodige stoffen willen gebruiken, kan een gecertificeerd textiel daarom aantrekkelijk zijn.
Let ook hier op wat precies gecertificeerd is. Een keurmerk op de stof betekent niet automatisch dat ieder onderdeel van een samengestelde waterdichte matrasbeschermer onder hetzelfde keurmerk valt.
Hoe dik moet een matrasbeschermer zijn?
Een dikke matrasbeschermer is niet automatisch beter.
Een dikke wollen oplegger kan heerlijk zacht aanvoelen wanneer je een hard matras wat comfortabeler wilt maken. Maar dezelfde laag kan op een al zacht matras juist te veel demping geven.
Bij een stevige matras kan een dunne molton precies genoeg zijn om het slaapoppervlak wat zachter te maken.
Voor baby’s is extra dikte meestal niet het doel. Daar moet de matrasbeschermer juist zo min mogelijk veranderen aan de vlakke en stevige ondergrond.
Denk daarom bij de dikte niet alleen aan comfort, maar ook aan de eigenschappen van het matras zelf.
Waar let je op bij het kopen?
Bepaal eerst waartegen je het matras wilt beschermen.
Voor zweet en dagelijks gebruik is een ademende katoenen molton vaak een logische keuze. Bij veel transpireren kun je ook naar wol kijken.
Voor urine en incontinentie heb je een waterdichte laag nodig.
Bij huisstofmijt of een allergie kan een volledig omsluitende beschermhoes interessanter zijn dan een gewone molton.
Wil je het matras beschermen tegen bedwantsen, zoek dan specifiek naar een geschikte encasementhoes en niet naar een gewone matrasbeschermer.
Daarnaast zijn de volgende eigenschappen belangrijk:
Wasbaarheid
Een beschermer die vaak gewassen moet worden, moet tegen intensief wassen kunnen. Een wasbare hoes die op een hogere temperatuur gereinigd kan worden is praktisch.
Pasvorm
De beschermer moet goed om het matras passen. Een te losse beschermer gaat plooien, terwijl een te krappe beschermer kan verschuiven of bij een verstelbare bodem loskomen.
Ventilatie
Vooral wanneer je veel transpireert is een ademend materiaal prettig. Bij een waterdichte beschermer is de combinatie van vochtwering en dampdoorlaatbaarheid interessant.
Materiaal
Katoen is veelzijdig, wol heeft uitstekende vochtregulerende eigenschappen en synthetische materialen kunnen juist handig zijn wanneer waterdichtheid of elasticiteit belangrijk is.
Dikte
Kijk naar de matras die je al hebt. Een dikke oplegger kan het ligcomfort merkbaar veranderen.
Veelgemaakte fouten
Een veelgemaakte fout is een gewone molton gebruiken wanneer eigenlijk waterdichte bescherming nodig is. Een molton neemt vocht op, maar houdt urine niet volledig tegen.
Het tegenovergestelde komt ook voor: iemand gebruikt een volledig waterdichte hoes terwijl er eigenlijk alleen bescherming tegen zweet nodig is. Dat kan onnodig warm aanvoelen.
Ook wordt een matrasbeschermer soms gezien als oplossing tegen bedwantsen. Dat is alleen het geval bij een speciaal ontworpen, volledig afsluitende hoes. Een gewone molton houdt bedwantsen niet tegen.
Een andere fout is een beschermer kiezen die te groot of te klein is. Vooral bij kinderbedden en verstelbare bedden kan een slechte pasvorm voor problemen zorgen.
En kijk bij baby’s niet alleen naar de term ‘ademend’. Veiligheid begint met een stevig, vlak en passend matras en een veilige slaapomgeving. Een speciale ventilerende matrasbeschermer is geen vervanging voor die basis.
Ten slotte wordt de onderkant van het matras nogal eens vergeten. Een matras kan aan de bovenkant goed beschermd zijn en toch aan de onderzijde vocht vasthouden. Vooral op een dichte bedbodem verdient de ventilatie daarom aandacht.
Ervaringen
De beste matrasbeschermer hangt sterk af van de situatie. Iemand die vooral last heeft van nachtelijk zweten heeft iets anders nodig dan iemand die bescherming tegen incontinentie zoekt. Ook voor kinderen, mensen met allergieën en gebruikers van een elektrisch verstelbaar bed kunnen andere eigenschappen belangrijk zijn.
Heb je ervaring met een bepaalde matrasbeschermer? Dan kun je hieronder je eigen ervaringen plaatsen. Vertel bijvoorbeeld waarvoor je de beschermer gebruikt, welk materiaal je prettig vindt en hoe het zit met wassen, ventilatie en pasvorm. Zo kunnen andere bezoekers naast de informatie uit dit artikel ook ervaringen van gebruikers meenemen bij hun keuze.
Geef een reactie