Funcooking is koken waarbij het niet alleen om het eten gaat, maar vooral om de gezelligheid eromheen. Je zet het apparaat midden op tafel, iedereen maakt zelf iets klaar en ondertussen is er alle tijd om te praten, te lachen en rustig te eten.
Gourmetten en fonduen zijn waarschijnlijk de bekendste vormen van funcooking, maar er is veel meer mogelijk. Denk aan een tafelgrill, pizzarette, elektrische pizzaoven, poffertjespan, wafelijzer of zelfs een chocoladefontein. Ook worden steeds meer apparaten gecombineerd, zodat je met één apparaat meerdere manieren van koken aan tafel hebt.
Op deze pagina vind je een overzicht van de verschillende vormen van funcooking en de bijbehorende apparatuur. Je leest wat funcooking precies inhoudt, waar het vandaan komt, of het gezond is en hoe je met verschillende apparaten een gezellige avond voor een klein of juist groot gezelschap organiseert.
Inhoudsopgave
- Wat is funcooking?
- Best geteste funcooking apparatuur
- Welke soorten funcooking zijn er?
- Funcooking op een gewone dag
- Eén apparaat voor meerdere vormen van funcooking
- Funcooking met een groot gezelschap: maak een buffet
- Funcooking thuis of in een restaurant
- Welke ingrediënten zijn geschikt voor funcooking?
- Is funcooking ongezond?
- Welke drankjes en bijgerechten passen bij funcooking?
- De beste merken voor elektrische funcooking apparatuur
- Is funcooking typisch Nederlands?
- Hoe lang bestaat funcooking al?
- Hoe maak je een geslaagde funcooking avond?
- Funcooking met kinderen
- Funcooking voor twee personen
- Waar moet je op letten bij het kopen van funcooking apparatuur?
- Schoonmaken na een avond funcooking
- Waarom funcooking zo populair blijft
- Ervaringen
Wat is funcooking?
Funcooking betekent letterlijk koken voor de gezelligheid. Het is een verzamelnaam voor manieren van eten waarbij het bereiden van het eten onderdeel van de maaltijd zelf is.
In plaats van dat één persoon in de keuken staat te koken en daarna iedereen aan tafel gaat, gebeurt het koken grotendeels aan tafel. Iedereen maakt zijn eigen eten klaar of helpt mee met het bereiden ervan.
Gourmetten is daar een goed voorbeeld van. Iedereen krijgt kleine stukjes vlees, vis, groenten en andere ingrediënten en bakt die zelf op het gourmetstel. Bij fondue gebeurt iets vergelijkbaars, maar dan worden ingrediënten bijvoorbeeld in hete olie, bouillon of kaas bereid.
Het leuke van funcooking zit daardoor niet alleen in het eten. Je bent veel langer samen aan tafel en de maaltijd krijgt vanzelf een rustig tempo. Een avondje funcooking duurt vaak aanzienlijk langer dan een gewone maaltijd.
De term funcooking wordt tegenwoordig vooral gebruikt voor allerlei vormen van gezellig samen eten en koken. Het is dus geen specifieke kooktechniek. Gourmetten, fonduen, grillen, pizza’s bakken en zelfs kleine wafels maken kunnen allemaal onder funcooking vallen.
Best geteste funcooking apparatuur
Op deze pagina verzamelen we de beste en meest interessante apparatuur voor verschillende vormen van funcooking. Hieronder vind je de afzonderlijke onderwerpen. Per apparaat leggen we uitgebreid uit waar je op moet letten en wat de verschillen zijn.
- Beste barbecues
- Beste pizzarettes en elektrische pizza ovens
- Beste sushi-maker
- Beste elektrische poffertjespan
Deze apparaten hebben allemaal hetzelfde gemeen: ze maken van het bereiden van eten een onderdeel van de gezelligheid. Toch zijn de verschillen groot. Een fonduepan gebruik je bijvoorbeeld heel anders dan een pizzarette of een elektrische poffertjespan.
Welke soorten funcooking zijn er?
Gourmetten en fonduen zijn in Nederland waarschijnlijk de eerste dingen waar mensen aan denken bij funcooking. Toch is het begrip veel ruimer.
Bij gourmetten bakt iedereen kleine porties tegelijk op een plaat of in kleine pannetjes. Een steengrill werkt vergelijkbaar, maar het eten wordt op een hete steen bereid. Een tafelgrill is weer wat groter opgezet en is vooral geschikt wanneer je grotere stukken vlees, vis of groenten wilt grillen.
Bij fondue wordt het eten juist in een gemeenschappelijke pan bereid. Dat kan met olie of bouillon voor vlees en groenten, maar ook met kaas. Een chocoladefontein is weer een heel andere vorm van funcooking, waarbij het vooral om het dippen van fruit, koek of andere lekkernijen gaat.
Met een pizzarette of kleine elektrische pizzaoven maakt iedereen zijn eigen kleine pizza. En met een elektrische poffertjespan of wafelijzer kun je kleine hapjes of desserts aan tafel maken.
Daardoor kun je funcooking eigenlijk aanpassen aan de gelegenheid. Het hoeft helemaal niet altijd vlees en aardappels te zijn.
Funcooking op een gewone dag
Funcooking wordt in Nederland sterk geassocieerd met feestdagen. Vooral tijdens Kerst en Oud en Nieuw komt het gourmetstel vaak tevoorschijn. Ook met verjaardagen en andere feestelijke gelegenheden wordt er regelmatig gegourmet of gefondund.
Maar eigenlijk is daar geen enkele reden voor.
Juist op een gewone zaterdagavond kan een gourmetstel of tafelgrill erg gezellig zijn. Je hoeft er geen speciale gelegenheid voor te hebben. Een tafel vol kleine schaaltjes met ingrediënten en een apparaat in het midden is vaak al genoeg om van een gewone maaltijd iets anders te maken.
Dat is misschien ook een van de redenen waarom funcooking zo aantrekkelijk is. Je hoeft geen uitgebreid menu samen te stellen. Je zet verschillende ingrediënten op tafel en iedereen kiest zelf wat hij lekker vindt.
Hetzelfde geldt voor een pizzarette. Iedereen kan zijn eigen pizza samenstellen en daardoor kunnen verschillende smaken gewoon naast elkaar bestaan.
Eén apparaat voor meerdere vormen van funcooking
De apparatuur voor funcooking is de afgelopen jaren steeds veelzijdiger geworden. Waar een apparaat vroeger meestal maar één functie had, worden tegenwoordig meerdere kookmogelijkheden gecombineerd.
Een gourmetstel kan bijvoorbeeld een bakplaat en pannetjes hebben, terwijl aan de andere kant een steengrill aanwezig is. Andere apparaten combineren grillen met fondue. Ook zijn er apparaten waarbij je verschillende platen kunt verwisselen.
Dat kan handig zijn wanneer je niet voor iedere vorm van funcooking een apart apparaat wilt aanschaffen.
Er zit wel een keerzijde aan. Een apparaat dat alles een beetje kan, is niet automatisch even goed in iedere functie. Wie heel graag pizza’s bakt, kan bijvoorbeeld meer plezier hebben van een echte pizzarette dan van een multifunctioneel apparaat met een klein pizzagedeelte.
Het is daarom verstandig om eerst te bedenken wat je het vaakst gaat gebruiken. De extra functies zijn mooi meegenomen, maar de hoofdfunctie moet goed bij je passen.
Funcooking met een groot gezelschap: maak een buffet
Met een grote groep kan funcooking juist extra leuk zijn, maar één apparaat op tafel is dan niet altijd genoeg.
Een praktische oplossing is een klein funcookingbuffet. Zet bijvoorbeeld een gourmetstel aan de ene kant van de tafel en een tafelgrill of fondue aan de andere kant. Verderop kun je een pizzarette neerzetten of een schaal met ingrediënten voor een andere vorm van funcooking.
Je hoeft dan niet iedereen hetzelfde te laten eten. De ene persoon kan een stukje vlees grillen, terwijl een ander liever groenten bakt of een kleine pizza maakt.
Ook voor mensen met verschillende eetgewoonten is dit handig. Je kunt vegetarische en veganistische ingrediënten apart houden en voorkomen dat iedereen afhankelijk is van één gerecht.
Bij een groot gezelschap is vooral de voorbereiding belangrijk. Zorg dat ingrediënten vooraf gesneden en verdeeld zijn. Zet niet alles tegelijk op tafel, want dan wordt het al snel een onoverzichtelijke verzameling schaaltjes.
Een deel later aanvullen werkt vaak beter. Het eten blijft daardoor bovendien verser.
Funcooking thuis of in een restaurant
Ook restaurants gebruiken vormen van funcooking. Denk aan restaurants waar je zelf aan tafel grilt, fonduet of kleine gerechten bereidt.
Thuis heeft funcooking echter een voordeel dat in een restaurant minder vanzelfsprekend is: je kunt helemaal je eigen tempo bepalen.
Je hoeft niet te wachten op een volgende ronde en niemand kijkt vreemd op wanneer je een uur over je maaltijd doet. Je kunt precies op tafel zetten wat je zelf lekker vindt.
Daar staat tegenover dat je thuis zelf verantwoordelijk bent voor de voorbereiding en het opruimen. Vooral bij gourmetten en fonduen kan dat wat werk zijn. Vlees, vis en groenten moeten worden voorbereid, sauzen moeten worden gemaakt of gekocht en na afloop moet het apparaat worden schoongemaakt.
Toch hoeft dat geen nadeel te zijn. Een deel van de voorbereiding kun je juist samen doen. En wanneer iedereen meehelpt met opruimen, valt het werk achteraf behoorlijk mee.
Welke ingrediënten zijn geschikt voor funcooking?
Bij funcooking kun je bijna eindeloos variëren. Vlees, vis en groenten zijn natuurlijk bekende ingrediënten, maar je bent daar zeker niet toe beperkt.
Voor gourmetten kun je bijvoorbeeld kleine stukjes kip, rundvlees, varkensvlees, vis en garnalen gebruiken. Ook champignons, paprika, ui, courgette, aubergine en andere groenten zijn goed geschikt.
Bij fondue kun je ingrediënten kiezen die snel gaar zijn. In bouillon kun je bijvoorbeeld groenten en vis bereiden. Voor olie- of vetfondue zijn kleine stukjes vlees en sommige soorten vis geschikt.
Bij een pizzarette draait het juist om deeg, tomatensaus, kaas en toppings. Daar kun je weer heel andere combinaties mee maken.
En bij een wafelijzer of poffertjespan kun je zoet en hartig combineren. Een hartige wafel met kaas is bijvoorbeeld net zo goed een vorm van funcooking als een zoete wafel met fruit.
Een goede funcookingtafel hoeft daarom niet uit tientallen verschillende ingrediënten te bestaan. Een beperkt aantal goede producten waar iedereen verschillende combinaties mee kan maken is vaak leuker.
Is funcooking ongezond?
Funcooking heeft het imago van een nogal zware manier van eten. Dat komt vooral doordat gourmetten en fonduen vaak worden geassocieerd met veel vlees, sauzen, stokbrood en calorierijke bijgerechten.
Maar funcooking op zichzelf is natuurlijk niet ongezond. Het hangt vooral af van wat je op tafel zet en hoe je het klaarmaakt.
Je kunt een gourmetavond bijvoorbeeld voor een groot deel vullen met groenten, vis, kip, aardappeltjes en andere relatief lichte ingrediënten. Ook bij fondue kun je kiezen voor bouillon in plaats van olie.
Een voordeel van funcooking is juist dat je veel controle hebt over je eigen portie. Je hoeft geen groot bord vol te scheppen. Je eet stukje voor stukje en merkt daardoor vaak eerder wanneer je genoeg hebt.
Ook groenten lenen zich uitstekend voor funcooking. Paprika, courgette, champignons, ui, broccoli en verschillende andere groenten kunnen op een grill, gourmetplaat of in een fondue.
Het ongezonde karakter zit dus niet in het apparaat op tafel, maar vooral in de keuzes die je ermee maakt.
Welke drankjes en bijgerechten passen bij funcooking?
Omdat funcooking vaak wat langer duurt, zijn bijgerechten die gedurende de hele maaltijd op tafel kunnen blijven staan handig.
Een paar verschillende sauzen, een salade, stokbrood en kleine schaaltjes met groenten zijn vaak al voldoende. Je hoeft niet voor iedere persoon een compleet bord met bijgerechten te maken.
Ook drankjes kun je aanpassen aan het soort funcooking. Bij lichte gerechten passen bijvoorbeeld water, frisdrank of alcoholvrije dranken. Bij kaasfondue en sommige vleesgerechten wordt ook vaak wijn gedronken.
Het belangrijkste is dat de drankjes niet de hele tafel overnemen. Bij funcooking draait het uiteindelijk om het samen eten en koken.
De beste merken voor elektrische funcooking apparatuur
Bij funcooking apparatuur zijn verschillende bekende keukenmerken actief. Merken als Tefal, Princess, Tristar en Solis zijn bijvoorbeeld bekend met apparaten voor grillen, gourmetten en andere vormen van koken aan tafel.
Daarnaast zijn er merken die zich sterker richten op één specifieke toepassing. Bij pizza-apparaten, fondue of bepaalde gespecialiseerde keukenapparaten kom je daardoor weer andere namen tegen.
Het merk alleen zegt echter niet of een apparaat geschikt is voor jouw gebruik. Bij funcooking zijn de uitvoering van de bakplaten, de warmteverdeling, de temperatuurregeling en het schoonmaakgemak vaak belangrijker.
Voor iemand die één keer per jaar met Kerst gourmet kan een eenvoudig apparaat voldoende zijn. Wie regelmatig funcooking organiseert, merkt het verschil in bouwkwaliteit en gebruiksgemak sneller.
Kijk daarom eerst naar de functie die je nodig hebt en pas daarna naar het merk.
Is funcooking typisch Nederlands?
Nederland is zeker niet het enige land waar mensen graag samen aan tafel koken. Het Nederlandse gourmetten en fonduen is wel opvallend populair geworden, vooral tijdens feestdagen.
Ook in andere landen bestaan vergelijkbare tradities. In Zwitserland en Frankrijk is kaasfondue bijvoorbeeld sterk verbonden met de eetcultuur. In verschillende Aziatische landen bestaan al heel lang vormen van gezamenlijk koken aan tafel, zoals hotpot.
In andere landen zijn tafelgrillen, raclette en verschillende soorten barbecue populair.
Het idee achter funcooking is dus absoluut niet typisch Nederlands. Samen eten bereiden is in veel culturen een manier om eten en gezelligheid met elkaar te combineren.
De Nederlandse traditie van gourmetten met kleine stukjes vlees, groenten, pannetjes en sauzen is wel een eigen variant die hier bijzonder ingeburgerd is geraakt.
Hoe lang bestaat funcooking al?
Funcooking als moderne verzamelnaam is relatief nieuw, maar het idee erachter is al eeuwenoud.
Mensen koken en bereiden eten al heel lang gezamenlijk aan tafel of boven een gezamenlijke warmtebron. Fondue heeft bijvoorbeeld een veel langere geschiedenis dan de moderne elektrische gourmetstellen die we nu kennen.
Ook tafelgrillen en barbecueën zijn geen moderne uitvindingen. Wat wel veranderd is, zijn de apparaten. Elektriciteit heeft het veel eenvoudiger gemaakt om veilig en gecontroleerd warmte op tafel te brengen.
Het moderne gourmetstel is daar een goed voorbeeld van. Je hebt geen open vuur nodig en kunt de temperatuur eenvoudig regelen. Daardoor is het geschikt geworden voor gebruik in een gewone woonkamer of eetkamer.
De naam funcooking mag dan modern zijn, het principe is eigenlijk heel ouderwets: samen eten bereiden en daar tijd voor nemen.
Hoe maak je een geslaagde funcooking avond?
De beste funcookingavond begint eigenlijk niet bij het apparaat, maar bij de voorbereiding.
Snijd vlees en groenten vooraf. Maak sauzen van tevoren klaar. Zet ingrediënten in kleine hoeveelheden op tafel en vul ze later aan. Daarmee voorkom je dat alles urenlang op kamertemperatuur staat.
Zorg ook dat het apparaat op een handige plek staat. Een verlengsnoer dat dwars door de kamer loopt is bijvoorbeeld geen goede oplossing. Bij apparaten met hete platen, olie of andere warme onderdelen is een stabiele tafel belangrijk.
Denk daarnaast aan de ruimte rond het apparaat. Iedereen moet gemakkelijk bij zijn eigen eten kunnen en er moet voldoende ruimte zijn voor borden en bestek.
Een andere praktische tip: maak niet alles tegelijk klaar. Funcooking is juist leuk omdat de maaltijd langzaam ontstaat. Als je vooraf al alles hebt gebakken, haal je een deel van het idee achter funcooking weg.
Funcooking met kinderen
Kinderen vinden het vaak leuk om zelf eten te mogen klaarmaken. Een gourmetstel of pizzarette kan daardoor ook goed passen bij een gezinsmaaltijd.
Bij jonge kinderen moet je natuurlijk extra opletten met hete platen, pannen en olie. Het is verstandig dat een volwassene bepaalt welke delen van het apparaat veilig gebruikt kunnen worden.
Een pizzarette kan bijvoorbeeld leuk zijn omdat een kind zelf een pizza kan beleggen. Ook een poffertjespan of wafelijzer kan geschikt zijn wanneer een volwassene het hete apparaat bedient.
Het mooie van funcooking met kinderen is dat eten daardoor minder snel een verplicht onderdeel van de avond wordt. Ze zijn zelf bezig met wat er op hun bord komt.
Funcooking voor twee personen
Je hebt geen groot gezelschap nodig voor funcooking. Sterker nog, voor twee personen kan het juist heel ontspannen zijn.
Een groot gourmetstel is dan vaak onnodig. Een kleine tafelgrill, fonduepan, pizzarette of wafelijzer kan voldoende zijn.
Ook hoef je voor twee personen niet allerlei verschillende ingrediënten te kopen. Een paar groenten, één of twee soorten vlees of vis en wat brood en sausjes kunnen al genoeg zijn.
Het voordeel is dat je tijdens de maaltijd rustig kunt variëren. De ene keer maak je een stukje vlees, daarna wat groenten en vervolgens iets kleins als dessert.
Daarmee wordt funcooking bijna een soort lange borrelmaaltijd aan tafel.
Waar moet je op letten bij het kopen van funcooking apparatuur?
Wie funcooking apparatuur koopt, doet er goed aan eerst te bepalen hoe het apparaat gebruikt gaat worden.
Voor een gourmetstel zijn bijvoorbeeld het aantal personen, de grootte van de bakplaat en de pannetjes belangrijk. Bij een fonduepan zijn de warmtebron en het materiaal van de pan belangrijker.
Bij een tafelgrill draait het vooral om de grootte van het grilloppervlak en de temperatuurregeling. Voor een pizzarette zijn weer de vorm en grootte van de pizza’s en de manier waarop de warmte wordt verdeeld belangrijk.
Een multifunctioneel apparaat kan interessant zijn wanneer je weinig opbergruimte hebt. Maar wanneer je één bepaalde vorm van funcooking heel vaak doet, kan een gespecialiseerd apparaat prettiger werken.
Ook het schoonmaken verdient meer aandacht dan het meestal krijgt. Een apparaat dat na iedere avond veel werk kost om schoon te maken, zal waarschijnlijk minder vaak worden gebruikt.
Schoonmaken na een avond funcooking
Bij funcooking wordt het schoonmaken vaak gezien als het minst leuke onderdeel. Toch kun je het jezelf behoorlijk gemakkelijk maken.
Laat het apparaat eerst voldoende afkoelen. Vet en aangekoekte etensresten zijn gemakkelijker te verwijderen wanneer je ze niet probeert weg te schrapen terwijl alles nog heet is.
Gebruik bij antiaanbakplaten geen metalen voorwerpen of agressieve schuursponsjes. Daarmee kun je de baklaag beschadigen.
Bij een fondue met olie is het belangrijk om de olie volledig te laten afkoelen voordat je hem opruimt. Giet gebruikte olie niet door de gootsteen. Dat kan verstoppingen veroorzaken.
Een goede voorbereiding helpt ook hier. Gebruik niet meer olie, saus of beslag dan nodig is en maak gemorste etensresten zo snel mogelijk schoon.
Waarom funcooking zo populair blijft
Misschien is de grootste kracht van funcooking wel dat het niet perfect hoeft te zijn.
Een gewone maaltijd heeft vaak een duidelijk begin en einde. Bij funcooking loopt alles veel meer door elkaar. Iemand bakt een stukje vlees, een ander maakt een pizza, iemand anders pakt nog wat groenten en ondertussen wordt er gewoon gepraat.
Dat maakt het geschikt voor feestdagen, maar juist ook voor een gewone avond waarop je iets anders wilt doen dan samen aan tafel zitten met een bord dat al volledig is klaargemaakt.
De apparatuur verandert voortdurend en wordt steeds veelzijdiger, maar het basisidee blijft hetzelfde. Je zet iets op tafel waarmee iedereen zelf eten kan bereiden en je maakt van de maaltijd een gezamenlijke activiteit.
Daarom horen moderne elektrische apparaten zoals gourmetstellen, tafelgrills, pizzarettes, wafelijzers en poffertjespannen allemaal bij dezelfde brede categorie. Ze geven allemaal een gewone maaltijd een extra sociale dimensie.
Ervaringen
Heb je zelf ervaring met funcooking? Onder dit artikel kun je jouw ervaringen delen en vertellen welke apparaten je gebruikt, wat je graag op tafel zet en welke vorm van funcooking bij jullie favoriet is. Je kunt hier ook de ervaringen van andere gebruikers lezen en ideeën opdoen voor een volgende gezellige avond aan tafel.
Geef een reactie